به آخرین جلسه از ترم 9 دوره آموزش ارزهای دیجیتال خوش آمدید. در طول این ترم، انواع رمزارزها را به‌طور تخصصی فرا گرفتید. حالا وقت آن است که با نوعی از این ارزها به نام «استیبل کوین» آشنا شوید. با آکادمی کالج پیپس، بزرگترین مرجع تخصصی آموزش بازارهای مالی، همراه باشید.

[ez-toc]

رمزارزهایی مانند بیت‌کوین به خاطر نوسانات زیادشان معروف هستند. قیمت آنها می‌تواند در هر بازۀ زمانی به شدت تغییر کند. وقتی قیمت رمزارزها به‌سرعت بالا می‌رود، این نوسانات خوشایند است. اما همه می‌دانیم که آنچه بالا می‌رود، معمولاً پایین می‌آید.

به عنوان مثال، نوسانات قیمت بیت‌کوین افسانه‌ای است. سقوط و ریزش 30-50 درصدی بیت‌کوین (BTC) در عرض یک ماه غیرمعمول نیست. با استفاده از ابزار MarketMilk، می‌توانید نوسانات بیت کوین را به‌صورت لحظه‌ای در بازه‌های زمانی مختلف مشاهده کنید.

برای کمک به مقابله با چنین نوسانات قیمتی، رمزارزها یا توکن‌هایی به نام «استیبل کوین» توسعه داده شدند.

استیبل کوین‌ها آلت‌کوین‌هایی هستند که ثبات قیمتی ارزهای سنتی (فیات) مانند دلار آمریکا را تقلید می‌کنند. امروزه بسیاری از استیبل کوین‌ها وجود دارند و به یکی از بزرگترین گروه‌های بازار رمزارز با ارزش کل بیش از 150 میلیارد دلار تبدیل شده‌اند. برخی از استیبل کوین‌ها در واقع جزو پنج رمزارز بزرگ دنیا هستند.

استیبل کوین چیست؟

یک استیبل‌کوین، در واقع یک آلت‌کوین است و با این هدف طراحی شده تا قیمت ثابتی را در طول زمان حفظ کند.

استیبل کوین‌ها پایدار هستند؛ زیرا ارزش خود را به یک دارایی اساسی «متصل (پگ)» می‌کنند. دارایی اساسی بسته به استیبل کوین خاص متفاوت است. بیشتر آنها به دلار آمریکا متصل هستند، اما استیبل کوین‌هایی نیز وجود دارند که به ارزهای فیات دیگر متصل هستند.

استیبل کوین‌ها ابتدا به‌دلیل سهولت انتقال بین صرافی‌های مختلف رمزارز محبوب شدند. در سال‌های اولیۀ تجارت آنها، بسیاری از صرافی‌های رمزارز دسترسی به بانک را دشوار یافتند، بنابراین شما نمی‌توانستید جفت ارزهای رمزارز/فیات مانند بیت کوین/دلار را معامله کنید. راه حلی برای این مشکل، ارائه امکان تجارت رمزارز در برابر یک استیبل کوین متصل به دلار آمریکا، مانند BTC/USDT بود.

این مورد، نیاز به واریز دلار آمریکا برای تجارت را از بین برد. در این صورت فقط به یک استیبل کوین نیاز داشتید. معامله‌گران می‌توانستند به راحتی و سریع از صرافی دیگری که در آن حساب داشتند، تراکنش انجام دهند.

استیبل کوین چگونه کار می‌کند؟

استیبل کوین‌ها رمزارزهایی هستند که قیمت خود را با یک دارایی اساسی «پگ» یا ثابت می‌کنند. پگ کردن یک دارایی به دیگری به این معناست که همیشه اطمینان حاصل کنید که دو ارزش یکسان باقی می‌مانند. بیشتر استیبل کوین‌ها به نسبت 1:1 به ارزهای سنتی، مانند دلار آمریکا، پگ هستند.

استیبل کوین‌های دیگر به انواع دیگری از دارایی‌ها مانند کالاهایی مثل طلا و حتی رمزارزهای دیگر پگ (وابسته) هستند. برای حفظ این پگ، استیبل کوین‌ها می‌توانند توسط دارایی‌های خارجی پشتیبانی شوند یا از الگوریتم‌هایی استفاده کنند که به‌طور پویا عرضۀ آنها را نسبت به تقاضا در زمان معین تنظیم می‌کنند.

به‌عنوان مثال، استیبل کوین تتر (USDT) که قبلاً ذکر شد، می‌تواند در هر زمانی با 1 دلار آمریکا مبادله شود؛ زیرا نهادی که پشت تتر قرار دارد ادعا می‌کند که هر USDT با 1 دلار در ذخایرشان که پر از دلارهای آمریکا یا معادل‌های نقدی است، پشتیبانی می‌شود!

هدف از خلق استیبل کوین چیست؟

هدف از ایجاد استیبل کوین این است که بتوان از یک رمزارز بدون نوسانات معمول استفاده کرد. آنها به شما اجازه می‌دهند که وجوه خود را به‌صورت دیجیتالی با قیمتی پایدار و بدون نیاز به حساب بانکی ذخیره کنید. معامله‌گران از استیبل کوین‌ها برای ذخیره‌سازی امن ارزش در زمان‌هایی که بازار رمزارز بسیار ناپایدار است و برای محافظت از دارایی‌هایشان در برابر نوسانات قیمت استفاده می‌کنند.

به‌عنوان مثال، اگر نمی‌خواهید تمام پول خود را در قالب بیت کوین (BTC) نگه دارید، می‌توانید بخشی از آن را به‌عنوان استیبل کوین نگهداری کنید تا ریسک خود را بسیار کم کنید.

بسیاری از رمزارزها در برابر دلار آمریکا یا سایر ارزهای فیات معامله نمی‌شوند، اما در برابر استیبل کوین‌هایی مانند تتر (USDT) معامله می‌شوند. بنابراین بسیاری از مردم از استیبل کوین‌ها برای گسترش گزینه‌های رمزارزهایی که می‌توانند معامله کنند استفاده می‌کنند. استیبل‌کوین‌ها همچنین انتقال وجوه بین صرافی‌های رمزارز را برای معامله‌گران آسان می‌کنند، که این امر بسیار مفید است؛ زیرا برخی از صرافی‌ها سپرده‌ها یا برداشت‌های ارز فیات را ارائه نمی‌دهند. همچنین معاملۀ آنها در دنیای رمزارزها بسیار آسان‌تر از معاملۀ ارزهای فیات است.

استیبل کوین‌ها موارد استفادۀ زیادی دارند، به‌ویژه برای قرض دادن و وام گرفتن در امور مالی غیرمتمرکز (DeFi)، اما، این موضوعات فراتر از محدودۀ درس فعلی هستند و در درس‌های آینده دربارۀ آنها بحث خواهیم کرد.

انواع مختلف استیبل کوین‌ها

اگرچه همۀ استیبل کوین‌ها برای ارائه ثبات قیمتی طراحی شده‌اند، اما همه یکسان نیستند. استیبل کوین‌های مختلف با استفاده از روش‌های مختلف به ثبات قیمت دست می‌یابند.

استیبل کوین‌ها به سه دسته تقسیم می‌شوند:

1. استیبل‌کوین‌های با پشتوانۀ فیات
2. استیبل‌کوین‌های با پشتوانۀ رمزارز
3. استیبل‌کوین‌های الگوریتمی

استیبل کوین‌های با پشتوانۀ فیات

استیبل کوین‌های با پشتوانۀ فیات توسط ارزهای فیات پشتیبانی می‌شوند.

ارزهای فیات ارزهای صادر شده توسط دولت‌ها هستند مانند پوند بریتانیا، روپیه هند، ین ژاپن، نایرا نیجریه، وون کره جنوبی، و دلار آمریکا. استیبل‌کوین‌های پشتوانه‌دار فیات با نسبت 1:1 پشتیبانی می‌شوند. این به این معناست که هر استیبل کوین برابر با یک واحد ارز فیات است.

بنابراین، به‌طور نظری، برای هر واحد استیبل کوین که در گردش است، یک واحد ارز واقعی فیات در یک حساب بانکی به‌عنوان پشتوانه نگه داشته می‌شود. نهاد پشت یک استیبل کوین یک «ذخیره» ایجاد می‌کند که در آن دارایی (یا سبدی از دارایی‌ها) که استیبل کوین را پشتیبانی می‌کند، به‌طور ایمن نگهداری می‌شود.

به‌عنوان مثال، اگر صادرکنندۀ یک استیبل کوین دارای 1 میلیارد دلار آمریکا در ذخایر نگهداری شده در یک بانک باشد، می‌تواند فقط 1 میلیارد استیبل کوین ایجاد یا «مینت» کند که هر کدام ارزش 1 دلار آمریکا دارند. اگر شما یک استیبل کوین با پشتوانۀ فیات به ارزش 100 دلار داشته باشید و بخواهید آن را با ارز فیات مبادله کنید، نهادی که استیبل کوین را مدیریت می‌کند به شما 100 دلار از ذخایر خود می‌دهد و سپس 100 دلار استیبل کوین را از گردش حذف می‌کند.

استیبل کوین‌های با پشتوانۀ رمزارز

استیبل کوین‌های با پشتوانۀ رمزارز توسط رمزارزها پشتیبانی می‌شوند.

استیبل‌کوین‌های با پشتوانۀ رمزارز، مشابه استیبل کوین‌های با پشتوانۀ فیات هستند که ارزش خود را با یک دارایی حفظ می‌کنند و تفاوتشان در این است که دارایی پشتیبان، ارز فیات نیست؛ بلکه رمزارز است. هنگام خرید استیبل‌کوین‌های با پشتوانۀ رمزارز، شما مقداری رمزارز به‌عنوان وثیقه ارائه می‌دهید تا استیبل‌کوین‌هایی با ارزش برابر به‌دست آورید. این فرآیند به‌صورت خودکار توسط یک قرارداد هوشمند (یک برنامۀ نرم‌افزاری که بر روی یک بلاکچین مستقر می‌شود و اجرا می‌شود) انجام می‌شود.

از آنجا که رمزارزها زیاد نوسان می‌کنند، برای اطمینان از اینکه ارزش استیبل کوین حفظ می‌شود، استیبل‌کوین‌های با پشتوانۀ رمزارز «وثیقۀ بیش از حد» دارند. مقدار رمزارزی که برای مینت یا صدور استیبل کوین لازم است، باید ارزش بیشتری داشته باشد. یک نسبت وثیقه بیش از حد معمول 200٪ است. این به این معناست که یک استیبل کوین به ارزش 1 دلار با رمزارزی به ارزش 2 دلار پشتیبانی می‌شود. اگر ارزش رمزارز پایه کاهش یابد، ارزش استیبل‌کوین هنوز هم می‌تواند 1 دلار باقی بماند!

به‌عنوان مثال، اگر بخواهید 1000 دلار استیبل کوین بدست آورید، باید 2000 دلار اتریوم (ETH) واریز کنید. استیبل کوین‌ها اکنون 200٪ وثیقه‌دار هستند. در صورتی که قیمت ETH به 40٪ کاهش یابد، 1000 دلار استیبل کوین هنوز با 1200 دلار ETH پشتیبانی می‌شود. اگر ETH همچنان کاهش یابد، ETH به‌طور خودکار نقد خواهد شد.

نمونه‌هایی از استیبل‌کوین‌های با پشتوانۀ رمزارز، عبارتند از Dai (DAI)، Alchemix USD (alUSD)، و Magic Internet Money (MIM).

استیبل کوین‌های الگوریتمی

استیبل کوین‌های الگوریتمی هیچ دارایی پشتیبانی ندارند. استیبل‌کوین‌های الگوریتمی، همچنین به‌عنوان استیبل کوین‌های غیر وثیقه‌دار یا «الگو استیبل‌ها» نیز شناخته می‌شوند. اینها استیبل کوین‌هایی هستند که توسط فیات یا رمزارز به‌عنوان وثیقه پشتیبانی نمی‌شوند.

در عوض، آنها به یک الگوریتم متکی هستند تا قیمت خود را با مدیریت عرضۀ استیبل کوین‌های در گردش حفظ کنند. الگوریتم از نیروهای بازار عرضه و تقاضا برای حفظ قیمت استیبل کوین استفاده می‌کند. به عبارت دیگر، واحدهای استیبل کوین یا ایجاد، و یا نابود می‌شوند تا ارزش آن ثابت بماند. اگر استیبل کوین بالاتر از قیمت ارز فیات که آن را ردیابی می‌کند، برود، الگوریتم تعداد استیبل کوین‌های در گردش را افزایش می‌دهد. اگر استیبل کوین زیر قیمت ارز فیات برود، الگوریتم تعداد استیبل کوین‌های در گردش را کاهش می‌دهد.

در یک مثال ساده، اگر ارزش یک استیبل کوین الگوریتمی به 1 دلار آمریکا پگ باشد و شروع به افزایش کند، بیشتر از آن استیبل کوین به‌طور خودکار مینت و منتشر می‌شود و این افزایش عرضه، قیمت را پایین می‌آورد. اگر قیمت شروع به کاهش به زیر 1 دلار کند، الگوریتم به‌طور خودکار استیبل‌کوین‌ها را به‌اصطلاح «می‌سوزاند» (نابود می‌کند) و این کاهش عرضه، قیمت را دوباره بالا می‌برد. مفهوم یک استیبل کوین الگوریتمی تلاشی است برای داشتن یک ارز کاملاً غیرمتمرکز که نیازی به پشتیبانی توسط یک صادرکنندۀ مرکزی مانند دولت یا بانک مرکزی نداشته باشد.

وقتی بازار رمزارز ناپایدار است، ریسک است که الگوریتم نتواند به اندازۀ کافی سریع واکنش نشان دهد؛ بنابراین استیبل کوین‌های الگوریتمی مستعد از دست دادن پگ خود هستند. موارد متعددی از وقوع این اتفاق وجود داشته و استیبل کوین به‌دلیل از دست دادن اعتماد کاربران از محبوبیت افتاده! این بدان معناست که استیبل کوین‌های الگوریتمی پرریسک‌ترین نوع از این سه نوع استیبل کوین‌ها هستند.

استیبل کوین‌های محبوب کدامند؟

تتر (USDT)

تتر (Tether) که در سال 2014 معرفی شد، اولین استیبل کوین بود. همان‌طور که بیت کوین به‌عنوان اولین رمزارز شناخته می‌شود، تتر نیز اولین استیبل کوین می‌باشد. USDT یک استیبل کوین با پشتوانۀ فیات است که به قیمت دلار آمریکا پگ شده است. ادعا می‌شود که هر 1 USDT با 1 دلار آمریکا پشتیبانی می‌شود، اما این ادعاها مورد مناقشه قرار گرفته‌اند. تتر فاش کرد که بیشتر دارایی‌هایش دلار آمریکا نبوده، بلکه اوراق تجاری، گواهی‌های سپرده و اوراق خزانه‌داری آمریکا بوده است. در سال 2021، تتر به دلیل ارائه اطلاعات نادرست دربارۀ پشتیبانی کامل USDT با ارزهای فیات جریمه شد. با این حال، تتر همچنان محبوب‌ترین و بزرگ‌ترین استیبل کوین است و سومین رمزارز بزرگ پس از بیت‌کوین (BTC) و اتریوم (ETH) محسوب می‌شود.

USD

USDC که در سال 2018 معرفی شد، یک استیبل کوین با پشتوانۀ فیات است که بر روی بلاکچین اتریوم اجرا می‌شود و به دلار آمریکا پگ است. یک USDC به یک دلار آمریکا متصل است و هر USDC در گردش توسط دارایی‌های مالی (عمدتاً نقدینگی و اوراق قرضه) که توسط گروه مؤسس، کنسرسیوم سنتر، نگهداری می‌شود، پشتیبانی می‌شود.

UST

UST که در سال 2020 معرفی شد، استیبل کوین الگوریتمی بلاک چین ترا بود. ارزش آن به گونه‌ای طراحی شده بود که به‌صورت 1:1 به دلار آمریکا متصل باشد. استیبل‌کوین‌های با پشتوانۀ فیات با نگهداری معادل مقدار ارز فیات در ذخایر پشتیبانی می‌شوند. UST توسط الگوریتمی که شامل LUNA، رمزارز بومی بلاک چین ترا بود، پشتیبانی می‌شد. در ماه مه 2022، UST نتوانست پگ خود را حفظ کند و سقوط کرد.

بایننس USD

BUSD یک استیبل کوین است که به دلار آمریکا متصل و پشتیبانی می‌شود. هر BUSD معادل 1 دلار ارزش دارد. در حالی که BUSD به نام بایننس، بزرگترین صرافی رمزارز، شناخته می‌شود، شرکت دیگری به نام پکسوس صادرکنندۀ اصلی BUSD است و تمام دلارهای آمریکا که BUSD را پشتیبانی می‌کنند در اختیار آن قرار دارد.

دای (DAI)

دای یک استیبل کوین با پشتوانۀ رمزارز است که هدف آن حفظ ارزش ثابت نسبت به دلار آمریکا است. این استیبل کوین توسط MakerDAO توسعه یافته و بر روی پروتکل Maker اجرا می‌شود. دای با استفاده از وثیقۀ رمزارز به‌جای دلارهای آمریکا که در حساب بانکی نگهداری می‌شود، پشتیبانی می‌شود. شما می‌توانید با واریز اتریوم (ETH) به‌عنوان وثیقه، DAI بخرید و وارد گردش کنید. این فرآیند مشابه یک وام عمل می‌کند، شما مقداری ETH قفل می‌کنید (در یک قرارداد هوشمند واریز می‌کنید) و در عوض DAI دریافت می‌کنید. برای برداشت ETH قفل شدۀ خود، کافی است مقدار DAI را به‌همراه یک کارمزد کوچک برگردانید.

امیدواریم با استیل کوین‌ها به‌طور مفصل آشنا شده باشید. هر چند سعی کردیم تا به بهترین و ساده‌ترین شکل ممکن، آموزش‌های این درس را ارائه دهیم. با آرزوی موفقیت روزافزون برای شما عزیزان.