تاریخچه NFT

NFT چگونه به‌وجود آمد و چه کسی این روند را آغاز کرد؟ بستگی دارد این سؤال را از چه کسی بپرسید. دربارۀ  تاریخچه NFT، برخی از افراد، به آغاز به‌وسیله سکه‌های رنگی در سال ۲۰۱۲ اشاره می‌کنند، حتی پیش از آنکه اصطلاح NFT به کار برود. سکه‌های رنگی نمایانگر مقادیر کوچکی از بیتکوین بودند و هدفشان افزودن فراداده (metadata) به تراکنش‌ها بود.

با این حال، این چیزی جز یک آزمایش شکست‌خورده نبود. برخی دیگر، درمورد تاریخچه NFT، می‌گویند که اولین NFTای که تاکنون ایجاد شد، یعنی «Quantum»، توسط کوین مک‌کوی در ماه مه ۲۰۱۴ بود. سال گذشته، این اثر هنری دیجیتال منحصربه‌فرد (یک هشت ضلعی) به قیمت چشمگیر ۱.۴ میلیون دلار فروخته شد!

اگر در زمان خلق کریپتو در نیمه دهه گذشته، در رسانه‌های اجتماعی حضور داشتید، شاید نامی از CryptoKitties شنیده باشید. CryptoKitties که از دلبستگی اینترنتی به چند گربه دوست‌داشتنی زاده شد، یکی از اولین پیشگامان موفق NFTها در سال ۲۰۱۷ بود. در این بازی، بازیکنان می‌توانند گربه‌های مجازی (به‌تعداد محدودی) خریداری و پرورش دهند، ویژگی‌های نادر را باز کنند و جوایز مختلفی کسب کنند. بازی‌های مشابهی توسعه یافتند که ویژگی‌هایی را برای برنده شدن جوایز و مجموعه‌های درون بازی فراهم کردند و در عین حال بر روی این دارایی‌های دیجیتال منحصربه‌فرد تمرکز داشته‌اند. برخی از نمونه‌های معروف اخیر شامل NBA Top Shot و Axie Infinity هستند.

چند سال بعد، پول به سمت NFTها سرازیر شد و چندین هنرمند دیجیتال را به‌یکباره میلیونر کرد. یک نمونه از این هنرمندان، مایک وینکلمن (معروف به Beeple) است که NFT او برای Everydays: The First 5000 Days college به قیمت رکوردشکن ۶۹ میلیون دلار در سال ۲۰۲۱ فروخته شد!

بازار NFT فراتر از صحنه بازی به موسیقی، هنر دیجیتال، متاورس و املاک مجازی گسترش یافت. حتی می‌توانید آواتارهای NFT بخرید که به‌عنوان عکس پروفایل در اینستاگرام یا تیک‌تاک استفاده شوند. اگر به این فکر می‌کنید که چرا کسی در ذهن خود، حتی پول بزرگی را برای خرید یک تصویر .jpeg برای استفاده به‌عنوان عکس پروفایل پرداخت می‌کند، آن را به‌عنوان نهایت کیفیت نمایش دیجیتالی در نظر بگیرید.

این مشابه مفهومی است که در دنیای واقعی، کسانی که می‌خواهند نشان دهند توانایی مالی و دسترسی به محصولات انحصاری دارند، می‌توانند با برندهایی مانند رولکس، لامبورگینی و لویی ویتون این کار را انجام دهند. در دنیای کریپتو، کسانی که می‌خواهند ثروت خود را نمایش دهند، می‌توانند همین کار را با NFTها انجام دهند، زیرا چند برند انحصاری کریپتویی پدید آمده است.

پروژه‌های هنری PFP (عکس پروفایل) NFT محبوب مانند CryptoPunks، مجموعه‌ها و عضویت‌های انحصاری NFT هستند و ارزان نیستند. در سال ۲۰۱۷، مجموعه‌ای از CryptoPunks به مجموع تقریبی ۱۷ میلیون دلار فروخته شد! در سال ۲۰۲۲، قیمت شروع متوسط برای یک NFT Bored Ape Yacht Club می‌تواند بیش از ۱۰۰ هزار دلار باشد! شما احتمالاً فکر می‌کنید که :«من می‌توانم به‌سادگی یکی از این تصاویر آواتار NFT را راست کلیک کنم و به‌عنوان پروفایل خود استفاده کنم. نیازی به خرج کردن یک قایق پول برای انجام این کار ندارم!» این کاملاً درست است، اما راست کلیک کردن به شما امکان اثبات اصالت و مالکیت تصویر را نمی‌دهد. دوباره، به‌همین دلیل است که مونا لیزای واقعی بیش از ۸۰۰ میلیون دلار ارزش دارد و در مقابل نسخه کپی آن را که می‌توان در Amazon.com به قیمت ۵۲ دلار یافت!

بنابراین، جای تعجب نیست که برندهای برتر NFT مانند CryptoPunks، راه خود را به کیف پول‌های دیجیتال دارندگان مشهور مانند جی‌زی، اسنوپ داگ، استیو آئوکی، جیسون درولو و سرنا ویلیامز پیدا کرده‌اند. احتمالاً شهرت افراد مشهور، آن برندهای NFT را به کالاهای موقعیتی تبدیل کرده و ارزش آنها را بیشتر افزایش داده‌اند.

با سرعتی که صنعت در حال رشد و توسعه است، به‌نظر می‌رسد که هر کسی می‌تواند گواهی دیجیتالی توکنیزه شده‌ای را روی یک سنگ قرار دهد و آن را NFT بنامد. و درست است! NFTهای کلیپ‌آرتی از تصاویر jpeg سنگی به‌نام EtherRocks در اوت ۲۰۲۱ به قیمت بیش از یک میلیون دلار به فروش رفتند. البته، همه NFTها ارزش داشتن ندارند و می‌تواند چالشی بزرگ باشد تا از میان مقدار بی‌نهایت «آشغال NFT» موجود، واقعاً یک گنج پیدا کرد!

به‌علاوه، این صنعت با کلاهبرداری‌های قدیمی نیز سر و کار دارد. همان‌طور که شاهکارهای معمولی مونه و رامبرانت در معرض جعل و تقلب هستند، NFTها نیز پر از جعل هستند. حتی OpenSea، شناخته‌شده‌ترین بازار NFT در جهان، هشدار می‌دهد که بیش از ۸۰٪ از فهرست‌ها کپی‌شده یا مجموعه‌های جعلی هستند. همچنین، مانند دنیای ICOها، کشیدن فرش نیز در صنعت NFT نسبتاً رایج است.

این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که یک پروژه NFT قانونی با ویژگی‌های هیجان‌انگیز و بازدهی‌های امیدوارکننده تبلیغ می‌شود. البته، چه کسی می‌تواند طرح معمول پمپاژ و تخلیه را فراموش کند؟ در این حالت، کلاهبرداران یا افراد تأثیرگذار، یک NFT می‌خرند و عمداً آن را در شبکه‌های اجتماعی، به‌شدت تبلیغ می‌کنند تا FOMO (ترس از دست دادن) را در میان دنبال‌کنندگان خود ایجاد کنند. وقتی قیمت به اندازه کافی بالا است، دارندگان اولیه مواضع بزرگ خود را نقد می‌کنند و باقی افراد را با قیمت‌های پایین رها می‌کنند.