خرده معاملهگران فارکس عملاً در کجا معامله میکنند؟
هنگام معامله در بازار فارکس، این معاملات را در کجا انجام میدهید؟
در درس قبلی، یاد گرفتید که خرده معاملهگران فارکس در بازار «واقعی» فارکس معامله نمیکنند.اگر چنین است، پس واقعاً کجا معامله میکنید؟ هنگامیکه در پلتفرم معاملاتی کارگزاری فارکس روی گزینه «خرید» یا «فروش» کلیک میکنید، سفارشهای شما به کجا میروند؟ این سؤالی است که در این درس به آن پاسخ خواهیم داد.
برای اینکه پی ببریم معاملات شما واقعاً کجا میروند، ابتدا باید بفهمیم که کارگزاریها و معاملهگران خرد فارکس (مثل خودتان) در کجای اکوسیستم بازار فارکس قرار میگیرید.بازار فارکس غیرمتمرکز و پیچیده است، اما ما تلاش خواهیم کرد تا نمای کلی قابلفهم و شیوهمندی را از این بازار ارائه کنیم.
تصور کنید پهنه آبی بسیار بزرگی وجود دارد … یک دریاچه غولآسا. دریاچهای که حتی از اقیانوس بزرگتر است. غولپیکرترین دریاچهای که تاکنون دیدهاید.
حالا فرض کنید که این دریاچه غولپیکر نشاندهنده «بازار فارکس» است.
این دریاچه غولآسا خالی نیست.
دریاچه پر از قایقهای بزرگ و کوچک است! قایقها در اندازههای مختلف هستند. این قایقهای بزرگ و کوچک نماینده فعالان بازار فارکس هستند. تصور کنید هزاران قایق ازایندست در دریاچه وجود دارد.
این فعالان بازار معمولاً شامل بانکها، مؤسسات مالی غیربانکی (NBFIs)، شرکتهای چندملیتی (MNCs)، مؤسسات سرمایهگذاری بزرگ، شرکتهای معاملاتی الگوریتمی مانند معاملات پرتکرار یا پرکاربرد (HFTs) و بازارگردانهای الکترونیکی ، صندوقهای سرمایهگذاری پوشش ریسک و اشخاص حقیقی با ارزش ویژه بالا (HNWIs) هستند.
برخی از این قایقها (یا فعالان بازار) بزرگ هستند و برخی از آنها نسبتاً کوچک هستند.قایقهای (یا فعالان) بزرگ، بانکهای تجاری بزرگ هستند که ازجمله میتوان به بانکهای بارکلیز، سیتی گروپ، دویچه بانک، اچ اس بی سی، جی پی مورگان چیس و یو بی اس اشاره کرد. قایقهای آنها بسیار بزرگ است زیرا سرمایه هنگفتی دارند.
قایقهای بزرگ گاهی بهطور مستقیم با یکدیگر معامله میکنند که به این نوع معامله، «معامله دوجانبه یا تهاتری» گفته میشود؛ بنابراین میتوان گفت که دو قایق میتوانند بهصورت دوطرفه یا تهاتری باهم معامله کنند.وقتی این قایقهای بزرگ بهصورت دوجانبه و تهاتری معامله میکنند، فقط همان دو فعال بازار از قیمتهای مظنه یابی شده و قیمت واقعی توافق شده مطلع هستند. سایر فعالان بازار (قایقها) بههیچوجه به این اطلاعات دسترسی ندارند.
مظنههای متفاوتی از سوی بانکها به مشتریان مختلف اعلام میشود و معمولاً قیمتها و حجمهای توافق شده هرگز بهصورت عمومی افشا نمیشوند. برای هر یک از فعالان بازار، این موضوع دانستن اینکه آیا معامله آنها با قیمت مناسب (یا نامناسبی) انجام شده است را دشوارتر میکند.
اما در این دریاچه غولپیکر تنها قایق وجود ندارد. تعداد زیادی جزیره نیز در این دریاچه بزرگ وجود دارد!
این جزایر نشاندهنده مکانهایی هستند که در آنجا معاملات مختلف بازار فارکس انجام میشود.
افزایش معاملات الکترونیک در بازار منجر به رشد سریع و ناگهانی پلتفرمهای معاملاتی و مکانهای اجرای معاملات الکترونیکی شد. این پلتفرمها به پلتفرمهای بین بازرگانان ارزی (IDP)، پلتفرمهای دارای بازرگان ارزی اختصاصی (SDP) و پلتفرمهای دارای چند بازرگان ارزی (MDP) معروف هستند. بااینحال، با ظهور بسترهایی مانند شبکههای ارتباطات الکترونیکی (ECN)، رابطهای برنامهسازی کاربردی (API) و تجمیعکنندهها یا گردآورندگان API ، مرزبندی بین این بخشهای سنتی شروع به محو شدن و کمرنگ شدن کرده است.
بهطورکلی، مکانهای معاملاتی جایی است که فعالان مختلف بازار میتوانند گرد همآیند و با یکدیگر معامله کنند.هنگام معامله در یکی از این جزایر (یا مکانهای معاملاتی)، فعالان بازار باید تابع قوانین جزیره باشند. این جزیره بازارگاهی را اداره میکند که معامله بین فعالان بازار را تسهیل میکند. برخی از این جزایر حتی امکان معامله بهصورت ناشناس را فراهم کردهاند که در آن میتوانید بدون افشای هویت خود برای سایر معاملهگران سفارشها را ارسال کنید.
بهعنوانمثال، چنانچه خریدار بخواهد 10 میلیون واحد از جفت ارز USD/JPY را با قیمت مظنه 110.00 خریداری کند و فروشنده بخواهد 10 میلیون واحد از USD/JPY را با قیمت 110.00 بفروشد، سفارشها مطابقت دارند یعنی خریدار یا فروشنده بدون افشای هویت خود سفارششان را ارسال میکنند. همانطور که ملاحظه میکنید، هیچ جزیره واحدی وجود ندارد که در آن همه معاملات انجام شود.
همچنین، قیمتهایی که معاملهگران با آن خریدوفروش میکنند برای هر جزیره منحصربهفرد و متفاوت است.بهعنوانمثال، چنانچه قایقی از یک جزیره به جزیره دیگر سفر کند، ممکن است متوجه شود که در یک جزیره، قیمت درخواستی جفت ارز USDJPY معادل 110.00 است، درحالیکه در جزیرهای دیگر، قیمت درخواستی 110.01 است.
بازار فارکس غیرمتمرکز است، به این معنی که بازار معاملات USD/JPY در یک مکان معاملاتی متمایز از مکانهای معاملاتی دیگر است. هر جفت ارز متناسب با مکان معاملاتی، قیمت، نقدشوندگی و حجم معاملاتش متفاوت است. معاملات فارکس در مکانهای مختلف بهطور همزمان انجام میشود. بنابراین، عملاً بازار فارکس واحد و متمرکزی وجود ندارد بلکه مجموعهای از بازارهای مختلف است که بازار فارکس را تشکیل میدهد. میتوان اینگونه گفت که بازار فارکس مکان واحد و متمرکزی ندارد، بلکه شبکهای از مجموعهای از مکانهای مختلف برای انجام معاملات است.
جزایر ازنظر اندازه باهم فرق دارند.اندازه نشاندهنده مقدار حجم معاملاتی است که در یک جزیره انجام میشود. انواع مختلفی از قایقها در جزایر گوناگونی معامله میکنند. درحالیکه برخی از قایقها آنقدر بزرگ و ثروتمند هستند که میتوانند در هر جزیرهای معامله کنند، اما بیشتر قایقها اینطور نیستند. تنها قایقهای خاصی مجاز به ورود به برخی جزیرهها هستند.
بهعنوانمثال، قایقهایی وجود دارند که آنقدر ثروتمند هستند که درواقع مالک جزیره خودشان هستند!اگر قایقی مالک جزیره خود باشد، هیچ قایق بزرگ (بانک) دیگری حق ورود به آن جزیره را ندارد بلکه صرفاً قایقهای اختصاصی و کوچکتر (مشتریان بانک) مجاز به ورود به آن جزیره هستند.
به این نوع جزایر پلتفرمهای دارای بازرگان ارزی اختصاصی (SDPs) گفته میشود. ازجمله پلتفرمهای معاملاتی دارای بازرگان ارزی اختصاصی و صاحبان آنها را میتوان به اتوبان (دویچه بانک ، بارکس(بانک بارکلیز، کورتکس (بانک بی ان پی پاریباس ، نئو (بانک یو بی اس) و ولوسیتی (بانک سیتی) اشاره کرد. اکثر قایقهای بزرگ با این نوع پلتفرمها موافق هستند، زیرا آنها نیز جزیره اختصاصی و منحصربهفرد خود را دارند.
تصور کنید دو جزیره بزرگ هم در وسط این دریاچه قرار دارد، صرفاً بزرگترین قایقها مجاز به معامله در این دو جزیره هستند.به افرادی که در این قایقهای بزرگ معامله میکنند، بازرگانان ارزی میگویند. بنابراین در این جزایر، بازرگانان ارزی معاملاتی با حجم بالا انجام میدهند.
به این بازار، «بازار بین بازرگانان ارزی» گفته میشود.پیشوند «اینتر» به معنای «بین» یا «میان» است.به بازار بین بازرگانان ارزی، «بازار بینبانکی» نیز میگویند، زیرا اکثر بازرگانان ارزی برای بانکهای تجاری چندملیتی بزرگی کار میکنند که به مشتریان جهانی خدمات ارائه میدهند.
این بانکهای بزرگ به بانکهای «سرمایهگذاری چندملیتی» نیز موسوم هستند.«جزایر» در بازار بین بازرگانان ارزی همان «پلتفرمهای بین بازرگانان ارزی (IDPs) هستند که پلتفرمهای معاملات الکترونیکی هستند که در آنها معاملات محرمانه (ناشناس)در بازار بین بازرگانان ارزی انجام میشود. ایبیاس مارکت و رفینیتیو مچینگ نمونههایی از پلتفرمهای بین بازرگانان ارزی هستند.
در بازار فارکس، بخش بین بازرگانان ارزی جایی است که معاملات بین بازرگانان ارزی فارکس انجام میشود، برخلاف معاملاتی که بین بازرگانان ارزی و مشتریان نهایی آنها، مانند صادرکنندگان و واردکنندگان، سبدگردانها، صندوقهای سرمایهگذاری پوشش ریسک و حتی برخی از کارگزاریهای معاملات خرد فارکس انجام میشود.
در گذشته، تنها بزرگترین قایقها اجازه ورود به این جزایر بزرگ را داشتند چراکه قایقهای بزرگ ترجیح میدادند فقط با قایقهای بزرگ دیگر معامله کنند و معامله با قایقهای کوچکتر را بسیار پرخطر میدانستند.اما امروزه، این امکان وجود دارد که قایقهای متوسط نیز با «پیوستن» به یکی از قایقهای بزرگ، در جزایر بزرگ معامله کنند.
برای اجتناب از پیچیده شدن مطلب، فعلاً وارد جزئیات نمیشویم، اما در اصل قایق بزرگ (یا بانک) به قایق متوسط (یا صندوق سرمایهگذاری پوشش ریسک) اجازه میدهد تا به نام خود معامله کند. بهاینترتیب، قایقهای متوسط میتوانند به این جزایر بزرگ دسترسی پیدا کنند و با قایقهای بزرگ دیگر معامله کنند.
معمولاً قایق بزرگ در ازای امتیاز معامله به نام خود، بر اساس حجم معاملات انجام شده، از قایق متوسط هزینه و کارمزد دریافت میکند.این توافق به قرارداد «کارگزاری اصلی» موسوم است که طبق آن قایق بزرگ در نقش «کارگزار اصلی » (یا PB) و قایق متوسط در نقش مشتری کارگزار اصلی است.کارگزاران اصلی این امکان را برای این فعالان کوچکتر (اما نه خیلی کوچک) بازار، علیرغم پیشینه اعتباری محدود یا سابقه پرریسک آنها، فراهم میکنند تا از رتبه اعتباری بالاتر کارگزار اصلی استفاده کنند و تقریباً در هر نقطه و با هر یک از فعالان بازار در «دریاچه» معامله کنند.
اساساً، امروزه تمایز و مرزبندی واضحی که در گذشته بازار بین بازرگانان ارزی را از بقیه بازار جدا میکرد، کمرنگ شده است.نکته مهمی که باید در مورد بازار بین بازرگانان ارزی بدانید این است که این بازار یک شبکه جهانی (از مکانهای معاملاتی) است که بانکها و مؤسسات مالی غیربانکی بزرگ (NBFIs) از آن برای مبادله ارز بین خود استفاده میکنند. معاملات نیز بهصورت الکترونیکی یا صوتی انجام میشود.
این بازار بهصورت کاملاً غیرمتمرکز بهمنزله شبکه ضعیفی عمل میکند که در آن بانکها و مؤسسات مالی غیربانکی بدون نظارت مرکزی دست به معاملات دوجانبه یا تهاتری میزنند. این «بازار» فرضی، در حقیقت، یک شبکه است.بنابراین، اصطلاح «بازار بین بازرگانان ارزی» یا «بازار بینبانکی» صرفاً به شبکهای اطلاق میشود که در آن معاملات ارزی بین مؤسسات مالی و سایر شرکتهای بزرگ انجام میشود.
نرخهایی که در بازار بین بازرگانان ارزی معامله میشود، کمکم (مانند شایعات) به سایر قایقها و جزایر کوچکتر (بقیه بازار فارکس) سرایت میکند و سایر فعالان بازار از این نرخها بهعنوان نرخهای «مرجع» استفاده میکنند.این نرخها همان قیمتی است که (البته امیدواریم) کارگزاری معاملات خرد فارکس به شما نمایش دهد و معمولاً با یک حاشیه سود یا اضافه بها همراه است.
اکنونکه بحث کارگزاریهای معاملات خرد فارکس به میان آوردیم، بیایید ببینیم آنها در کجای دریاچه قرار میگیرند.کارگزاری معاملات خرد فارکس یکی از آن قایقهای کوچک است.
البته، ازآنجاییکه برخی از کارگزاران معاملات خرد فارکس بزرگتر از سایرین هستند، قایقهای آنها نیز در اندازههای متفاوتی هستند.کارگزاریهای معاملات خرد فارکس بزرگی وجود دارند و کارگزاریهای کوچکتر نیز وجود دارد.
کارگزاریهای معاملات خرد فارکس نمیتوانند مستقیماً با قایقهای دیگر معامله کنند. برای معامله، کارگزار معاملات خرد فارکس باید خود را به قایق بزرگتری متصل کند که به او اجازه میدهد به نام خود معامله کند. این نوع خاص رابطه بهمنزله رابطه با کارگزار اصلی (PB) شناخته میشود.قایق بزرگ به کارگزاری اصلیِ کارگزار معاملات خرد فارکس تبدیل میشود.
کارگزار اصلی نهادی است که مایل است در تمام مبادلات تجاری خود که در دریاچه انجام میشود نماینده کارگزار معاملات خرد فارکس باشد و معاملات را به نام خود انجام دهد.اما قایقهای بزرگ سختگیر هستند. کارگزاران معاملات خرد فارکس بزرگتر میتوانند با یک قایق بزرگ وارد رابطه با کارگزار اصلی (PB) شوند.
کارگزاریهای کوچکتر، برای قایقهای بزرگ بسیار پرریسک تلقی میشوند زیرا آنها استانداردهای سختگیرانه را برآورده نمیکنند و نمیتوانند رابطه با کارگزار اصلی را تضمین کنند که مانع از آن میشود که بتوانند با دیگران در بازار فارکس معامله کنند.
خوشبختانه، انواع خاصی از قایقها وجود دارند که با یک قایق بزرگ وارد رابطه با کارگزار اصلی میشوند و خدماتی را به این کارگزاریهای کوچکتر ارائه میدهند که به آنها اجازه میدهد تا از این رابطه «استفاده رایگان» خارج شوند.به این نوع خاص از قایقهای متوسط، «کارگزاریهای دستاول » (PoP) گفته میشود.
کارگزاری دستاول PoP به شرکتی اطلاق میشود که یک حساب معاملاتی نزد کارگزار اصلی دارد که خدمات خود را به سایر فعالان بازار مانند کارگزاران فارکس ارائه میکند. کارگزاریهای PoP شکاف بین بازار سازمانی و بازار معاملات خرد فارکس پر میکنند، بدینصورت که به کارگزاریهای معاملات خرد فارکس امکان بهرهگیری و اعمال نفوذ در روابط اعتباری کارگزاری PoP با کارگزاریهای اصلی را فراهم میکنند.
کارگزاری PoP به کارگزاریهای معاملات خرد کوچکتر اجازه میدهد تا بهواسطه آن معامله کنند.یک راه دیگر برای کارگزاران معاملات خرد فارکس کوچکتر برای معامله با «بانکهای بزرگ و بانفوذ » این است که از کارگزار معاملات خرد فارکس بزرگتری استفاده کنند که با کارگزار اصلی رابطه دارد.
بنابراین اگر کارگزار معاملات خرد فارکس یکی از آن قایقهای کوچک است (که بیشتر شبیه قایقهای پارویی و کایاک هستند)، شما که معاملهگر خرد بازار فارکس هستید، در کجای این دریاچه قرار میگیرید؟
پاسخ این است: شما در این دریاچه جایی ندارید!
تعجب کردید نه؟
ممکن است بپرسید: «مگه من قایق نیستم؟»
نه نیستید.
همانطور که دیدید، دسترسی به بازار فارکس برای خود کارگزاریهای معاملات خرد فارکس بهاندازه کافی دشوار است.اگر قایقهای بزرگ، کارگزاریهای معاملات خرد فارکس را پرریسک میدانند و بدون همراهی از سوی کارگزار اصلی یا کارگزاری دستاول PoP مستقیماً با آنها وارد معامله نمیشوند، پس چرا میخواهند با خرده معاملهگران حقیقی فارکس معامله کنند؟
حتماً میپرسید: «اگر من قایق نیستم، پس من در این دریاچه چه هستم؟»
پاسخ این است که خرده معاملهگر فارکس یک قایق نیست بلکه کارگزاری شما قایق است. ولی…
شما در نقش خرده معاملهگر بازار فارکس مثل ماهی درون تُنگ داخل این قایق هستید.
درواقع، خرده معاملهگران فارکس در «بازار» معامله نمیکنند.کارگزار شما بازار مخصوص به خود را برای معاملات شما ایجاد میکند و شما تنها با کارگزار فارکس خود معامله میکنید. هنگامیکه سفارشی را ثبت میکنید، این کارگزار شما است که آن را دریافت میکند.«سفارش» دستورالعمل خرید یا فروشی است که توسط شما از طریق حساب معاملاتیتان در پلتفرم معاملاتی کارگزار شما ارسال شده است.
شما در نقش خرده معاملهگر بازار فارکس، هنگامیکه سفارش خرید یا فروش یک جفت ارز را ثبت میکنید، کارگزاری فارکس طرف مقابل این معامله است.این موضوع در مورد همه کارگزاریهای معاملات خرد فارکس صادق است.شما میتوانید این موضوع را با خواندن سند «توافقنامه مشتری » در هر کارگزاری که کاملاً تحت نظارت قانونی است تأیید کنید.
کارگزاری فارکس یک محیط معاملاتی را برای شما فراهم کند که ممکن است شبیه به معامله در دریاچه غولپیکر باشد.این فرایند را مانند یک شبیهسازی در نظر بگیرید. کارگزاری شما از بازار واقعی فارکس «تقلید» میکند تا شبیه «بازار» واقعی به نظر برسد.بهعنوانمثال، قیمتهایی که کارگزارتان در پلتفرم معاملاتی شما به نمایش میگذارد ممکن است شبیه همان قیمتهای بازار واقعی باشد.
اما درنهایت، شما با معاملهگران دیگر معامله نمیکنید… کارگزار فارکس شما تنها طرف معامله شما است. درواقع، کارگزار فارکس شما طرف مقابل همه معاملات شما است. درواقع، کارگزاری شما تنها «محل اجرای تمام سفارشهای شماست.محل اجرا صرفاً یک کلمه فرضی است که در آن سفارشها ثبت و اجرا میشود.ازآنجاکه شما فقط با کارگزاری معامله میکنید، این بازار یک بازار مجزا بوده اما موازی بازار واقعی فعالیت میکند.
هنگامیکه شما اقدام به معامله میکنید، تنها کاری که انجام میدهید این است که در «بازار داخلی » یا تنگ ماهی کارگزار فارکس خود در حال فعالیت هستید.هیچ پولی از کارگزاری خارج نمیشود.کارگزاری تنها زمانی از پول واقعی استفاده میکند که نیاز به ریسک پوشانی معاملات باشد؛ اما این معاملات ریسک پوشانی (پوشش ریسک) توسط کارگزار انجام میشود، نه شما. (در مورد این موضوع در درس آینده مفصلتر صحبت خواهیم کرد.)
معاملات شما هرگز وارد بازار واقعی نمیشود.شما حتی با معاملهگران دیگر نیز معامله نمیکنید؛ و حتی با معاملهگران دیگری که از کارگزاری فارکس مشابه شما استفاده میکنند نیز معامله نمیکنید.بهعنوانمثال، اگر شما و معاملهگر دیگری از کارگزار مشابهی استفاده کنید، هیچوقت با یکدیگر وارد معامله نخواهید شد، هردوی شما همیشه فقط با کارگزار معامله میکنید.شما و آن معاملهگر دیگر در یک تنگ نیستید. در اصل، هردوی شما در یک قایق ولی در تنگهای جداگانه هستید.
معاملهگران خرد به بازار فارکس دسترسی ندارند. آنها فقط با کارگزار معاملات خرد فارکس خود معامله میکنند.برای اینکه عملاً با سایر معاملهگران فارکس معامله کنید، به این معنی که با طرف دیگری معامله میکنید که کارگزار شما نیست، باید یک معاملهگر نهادی (یا سازمانی) فارکس باشید. به همین دلیل است که ما ترجیح میدهیم بازار واقعی فارکس را «بازار نهادی فارکس » بنامیم.
در بازار نهادی یا سازمانی، کارگزاران معاملات خرد فارکس به گردآورندگان معاملات خرد اطلاق میشوند. به این دلیل کارگزاران معاملات خرد فارکس به این نام خوانده میشوند که معمولاً پوزیشنهای خالص مشتریان خود را برای اهداف ریسک پوشانی تجمیع نمیکنند. درنتیجه، آنها در بازار نهادی فارکس معامله میکنند تا ریسک بازار را مدیریت کنند. (این موضوع بعداً با جزئیات بیشتر موردبحث قرار خواهد گرفت.)
چنانچه کارگزار معاملات خرد فارکسی ادعا کند که شما میتوانید مستقیماً در «بازار بینبانکی» یا بازار نهادی فارکس معامله کنید یا اینکه آنها این کار را «از طرف شما» انجام میدهند، باید مراقب و هشیار باشید.درحالیکه صرفاً کارگزار شما میتواند در بازار سازمانی فارکس شرکت کند، اما شما نمیتوانید.شما در قایق کارگزار خود گیر افتادهاید و فقط میتوانید آن چیزی را معامله کند که کارگزارتان به شما پیشنهاد میدهد.
پلتفرم معاملات الکترونیکی که کارگزارتان در اختیار شما قرار میدهد فقط به کارگزاری فارکس شما متصل است.به خاطر داشته باشید که شما به بازار فارکس دسترسی ندارید، پلتفرم معاملاتی صرفاً یک اتصال الکترونیکی برای دسترسی به کارگزار شما است.شما فقط برای انجام معاملات با کارگزار خود به آن پلتفرم معاملاتی دسترسی دارید. بااینحال، مستقیماً با هیچیک از مشتریان دیگر کارگزار معامله نمیکنید.
به بیان ساده: وقتی شما اقدام به فروش میکنید، کارگزار معاملات خرد فارکس خریدار است. هنگام خرید، کارگزار معاملات خرد فارکس فروشنده است.هدف کارگزاران معاملات خرد فارکس این است که برای معاملهگران خرد بازارگردانی یا بازارسازی کنند.ازآنجاکه بازار معاملات عمده (یا سازمانی) فارکس برای معاملهگران خرد غیرقابل دسترسی است، کارگزار معاملات خرد فارکس برای معاملهگر «بازاری ایجاد میکند» تا بتواند روی نرخ ارز گمانه پردازی کند.
برای این کار، کارگزار یک پلتفرم معاملات آنلاین را در اختیار شما قرار میدهد که بهواسطه آن مظنه جفتارزهای مختلف را به شما نمایش میدهد و شما میتوانید در آن پلتفرم اقدام به خرید یا فروش کنید.همچنین میتوانید پوزیشنهای خود را صرفاً با کارگزاری خود باز یا بسته کنید.وقتی پوزیشنی را باز میکنید، درواقع قراردادی را منعقد میکنید که یک توافق خصوصی بین دو طرف است که شما و کارگزار فارکستان هستید.
به این قراردادها معاملات CFD (یا قرارداد مابهالتفاوت) یا قراردادهای نقدی با قابلیت تمدید فارکس گفته میشود.قراردادهایی که با کارگزار خود منعقد میکنید صرفاً توسط کارگزار شما بسته میشوند.این بدان معنی است که شما نمیتوانید پوزیشنی را با طرف دیگری ببندید.ممکن است مظنههایی که کارگزار فارکستان به شما ارائه میدهد توسط بازار سازمانی فارکس (از طریق صفحه قیمت) اطلاعرسانی شده باشد یا حتی مستقیماً از طریق آن بهدستآمده باشد، اما همچنان این کارگزار شما است که با آن معامله میکنید نه هیچ شخص یا نهاد دیگر.
چرا دانستن این موضوع اهمیت دارد؟
ازآنجاکه کارگزار طرف دیگر معامله شما است، این امر بهطور بالقوه باعث ایجاد تضاد منافع میشود.
چگونه؟
اگر معامله شما سودآور باشد، کارگزارتان ضرر میکند؛ و اگر شما در معامله ضرر کنید، کارگزارتان سود میکند (بهعلاوه هر کارمزد دیگری که ممکن است دریافت کند).بنابراین، از منظر کارگزار شما، چنانچه معاملات شما زیان ده باشد، به نفع آنهاست (که با منافع شما در تضاد است، زیرا میخواهید معاملاتتان سودده باشند).
البته توجه داشته باشید که به تضاد منافع «بالقوه» اشاره کردیم. بدین دلیل از کلمه «بالقوه» استفاده میشود که روشهایی برای کاهش این تضاد منافع بین شما و کارگزار وجود دارد.این موضوع در درس بعدی با جزئیات بیشتری موردبحث قرار خواهد گرفت، اما آنچه در حال حاضر مهم است بدانید این است که تضاد منافع بالقوه بین شما و کارگزاریتان وجود دارد.
ریسک طرف مقابل در معاملات فارکس
ازآنجاکه کارگزار شما تنها طرف معامله شما است، به این معنی است که این ریسک وجود دارد که ممکن است کارگزار به تعهدات خود در قبال شما عمل نکند. به این ریسک، ریسک طرف مقابل معامله گفته میشود. طرف مقابل معامله، طرف دیگری است که در معامله شرکت میکند و هر معامله باید طرف مقابل داشته باشد تا معامله انجام شود.خریدار و فروشنده در یک معامله بهعنوان طرف مقابل آن معامله نیز شناخته میشوند.
- خریدار طرف مقابل فروشنده است.
- فروشنده طرف مقابل خریدار است.
در رابطه با معامله، طرف مقابل صرفاً طرف دیگر معامله است. بهعنوانمثال، یک خریدار طرف مقابل یک فروشنده است.
شما (خریدار) و فروشنده (کارگزار فارکس) بهمنزله «طرفین معامله » شناخته میشوید.طرف معامله، طرفی است که در یک قرارداد مشارکت دارد؛ بنابراین، در نقش خریدار، شما یک طرف معامله هستید؛ و در نقش فروشنده، کارگزار فارکس نیز یک طرف معامله است.شما و کارگزارتان بهعنوان طرفین معامله، اقدام به معامله میکنید. هنگامیکه شما با یکدیگر معامله میکنید، به این معامله، معامله «طرفینی یا دوطرفه» گفته میشود.
به همین دلیل است که کارگزار فارکس درواقع «کارگزار» فارکس نیست، بلکه «بازرگان ارزی» فارکس محسوب میشود.این کارگزار قرار است در نقش یک نماینده از طرف شما عمل کند که در معامله بین شما و طرف دیگر (طرف معامله) میانجیگری میکند یا بهعبارتدیگر سفارش شما را با خریدار/فروشنده تطبیق میدهد.بنابراین، طبق تعریف، کارگزار فارکس نمیتواند یک کارگزار واقعی باشد، چراکه خود طرف مقابل شماست و طرف دیگر معامله را بهعنوان طرف معامله میپذیرد.
ریسک طرف مقابل که به ریسک نکول بدهی (عدم ایفای تعهدات) یا ریسک اعتباری طرف مقابل معامله (CCR) نیز شناخته میشود، خطری است که طرف مقابل به تعهداتی که در قرارداد دارد، عمل نکند.
بهعنوانمثال، اگر دو نفر باهم موافقت کنند که وارد معامله شوند و شخص سومی برای راستی آزمایی معامله وجود نداشته باشد، اینجا این خطر وجود دارد که یکی از طرفین طبق توافق عمل نکند یا نتواند وجه موردتوافق را پرداخت کند.چنانچه پوزیشنی را نزد کارگزار خود باز کنید و سپس آن را برای کسب سود ببندید. اگر کارگزار پولی برای پرداخت معاملهای که سود کردهاید نداشته باشد چه اتفاقی میافتد؟
اگر معاملهگران دیگر هم پوزیشنی مشابه شما باز کرده باشند و همه باهم سود میکردید، چه؟سود انباشته حاصل از تمام این معاملات باعث میشود که کارگزار زیان هنگفتی را متحمل شود که «ورشکسته شود» و سرمایه (یا پولی) برای پایبندی به معاملات سودده نداشته باشد.ازآنجاییکه این پوزیشن معاملهای بین شما و کارگزار بوده و نمیتوانید پوزیشن را با کارگزار دیگری جابهجا کنید یا انتقال دهید، شما دچار دردسر بزرگی شدهاید.برای تأکید بیشتر یکبار دیگر تکرار میکنیم.
هنگامیکه شما در معامله سود میکنید، طرف مقابل شما ضرر میکند. اگر طرف مقابل شما که کارگزار شما است، در صورت ضرر کردن در معامله نتواند یا نخواهد به تعهدات خود عمل کند، شما دچار مشکل و دردسر بزرگی شدهاید.
آیا هنوز نگران هستید؟ بیایید مثال دیگری برای شما بزنیم…اگر مشتری دیگری بهواسطه کارگزاری فارکسی مشابه کارگزاری فارکس شما، پوزیشن بسیار بزرگی را باز کند و قیمت به نفع او سر به فلک بکشد (صعودی شود) و سود هنگفتی کند چه میشود؟ او شرطبندی درست (و بزرگی) کرده و گل کاشته است یعنی برنده تمام پولها شده است!
معاملهگر خرد بهقدری سود میکند که کارگزار پولی برای پرداخت به او ندارد و «ورشکست میشود ».شما پولی دارید که نزد همان کارگزار سپردهگذاری کردهاید و فکر میکنید جای پولتان امن است، اما اگر تمام سرمایه کارگزار از دست برود و ورشکست شود، این امکان وجود دارد که از پول شما برای پرداخت بدهی معاملهگری استفاده شود که در معامله سود کرده است!
برخلاف بازارهای قابل معامله در بورس مانند سهام یا قراردادهای آتی که دارای یک «اتاق پایاپای یا موسسه تهاتری» هستند که بهعنوان واسطه بین خریدار و فروشنده عمل میکند تا مطمئن شود هر دو طرف به تعهدات قرارداد خود عمل میکنند، این مرکز در بازار فارکس وجود ندارد به این دلیل که بازار فارکس یک بازار فرابورس (OTC) است.در بازار فرابورس، شخص ثالثی وجود ندارد که پادرمیانی و مداخله کند و اطمینان دهد که بدهکار پول طلبکار را پرداخت خواهد کرد.
معاملات فرابورس را مانند معاملات حضوری در نظر بگیرید. در این معاملات، توافقی بین دو طرف (خریدار و فروشنده) صورت میگیرد و در مورد قیمتها هم خودشان مذاکره و چانهزنی میکنند.
درست مانند معاملات حضوری، در معاملات فرابورس هیچگونه خدمات شخص ثالث یا خدمات حساب امانی وجود ندارد که برای طرفین معامله نقش یک لایه حفاظتی اضافی عمل کند یعنی به آنها اطمینان دهد که بدهی آنها پرداخت خواهد شد.
بنابراین، چنانچه کارگزار شما برای همیشه تعطیل و ورشکست شود یا نتواند به معامله سودده شما پایبند باشد و از پس بدهی شما بربیاید، پول شما ازدسترفته است و شما زیان کردهاید.در این مرحله، تنها راهکار شما برای تلاش در راستای بازستاندن پول و سرمایه ازدسترفتهتان این است که شکایتی را نزد نهاد نظارتی تنظیم کنید که بر حوزه قضایی نظارت میکند که کارگزار شما در آن مجوز فعالیت قانونی دارد.
البته، فرض بر این است که کارگزار فارکس دارای مجوز نهاد نظارتی محلی شما است و اساساً مجاز به ارائه خدمات معاملات خرد فارکس است! به همین دلیل است که آگاهی از اینکه کارگزارتان از کجا مجوز گرفته و تحت نظارت قانونی است بسیار مهم است! لازم به ذکر است که صرفاً به این دلیل که احتمال دارد کارگزار معاملات خرد فارکس ورشکسته شود، به این معنی نیست که حتماً ورشکست خواهد شود.
به فراخور اینکه کارگزار فارکس چگونه سفارشهای مشتریان خود را اجرا میکند، روشهایی برای مدیریت این ریسک وجود دارد.در درس بعدی میآموزیم که چگونه کارگزاریهای فارکس ریسک را مدیریت میکنند.
