به جلسۀ دیگری از دوره آموزش ارزهای دیجیتال خوش آمدید. جلسۀ پیش، بهطور مفصل با نقدینگی آشنا شدید و نامی از دفتر سفارش نیز به گوشتان خورد. حال وقت آن است که دفتر سفارش را مفصل بررسی کنیم. با آکادمی کالج پیپس، بزرگترین مرجع تخصصی آموزش و اخبار بازارهای مالی، همراه باشید.
[ez-toc]
در بازار رمزارزها، اکثر معاملهگران و سرمایهگذاران ارزهای دیجیتال، خرید و فروش ارزها را در یک صرافی متمرکز (CEX) انجام میدهند. قبل از انجام اولین معاملۀ خود در یک صرافی، باید یک مفهوم کلیدی به نام «دفتر سفارش» را درک کنید. دفتر سفارش یک نمای واقعی از پشت صحنۀ عرضه و تقاضای یک کریپتوی خاص ارائه میدهد.
در این درس، به بررسی هدف دفتر سفارش در یک صرافی ارز دیجیتال و نحوۀ استفاده از آن برای انجام معاملات خواهیم پرداخت.
دفتر سفارش چیست؟
دفتر سفارش لیستی از تمامی سفارشهای خرید و فروش باز (یا «معلق») است که در حال حاضر برای یک جفت معاملاتی خاص موجود هستند. دفتر سفارش عمومی است و به تمامی کاربران صرافی، امکان مشاهدۀ سفارشهای موجود در بازار را میدهد. با افزودن، حذف، تغییر و اجرای سفارشها توسط معاملهگران، دفتر سفارش تغییر خواهد کرد.
برای مثال، یک صرافی رمزارز، میتواند دفتر سفارشی برای جفت معاملاتی BTC/USD داشته باشد. دفتر سفارش شامل تمامی سفارشهای خرید و فروش محدودی است که مشتریان برای خرید یا فروش بیتکوین (BTC) با دلار آمریکا (USD) ثبت کردهاند. از آنجا که قیمت بیت کوین (BTC) با استفاده از USD بهعنوان ارز مظنه تعیین میشود، این بدان معناست که BTC در دفتر سفارش به قیمت USD است.
صرافیهای ارز دیجیتال امکان معاملۀ جفتهای معاملاتی مختلف را به شما میدهند. برای مثال، علاوه بر توانایی معاملۀ BTC/USD، میتوانید جفتهای ارز دیجیتال/فیات دیگری مانند ETH/USD، BNB/USD، ADA/USD یا حتی جفتهای ارز دیجیتال/ارز دیجیتال مانند ETH/BTC یا ADA/ETH را نیز معامله کنید.
هر جفت معاملاتی دفتر سفارش خاص خود را دارد. بنابراین در یک صرافی ارز دیجیتال، فقط یک دفتر سفارش وجود ندارد، بلکه تعداد زیادی از آنها وجود دارند! هر کسی میتواند یک سفارش معلق، که به آن «سفارش محدود» نیز میگویند، در دفتر سفارش ثبت کند.
آن سفارش در دفتر سفارش باقی میماند تا زمانی که شخصی که سفارش را ثبت کرده:
- سفارش را لغو کند.
- یا شخص دیگری توافق کند که سفارش را بپذیرد.

برای مثال، اگر شما یک سفارش محدود برای خرید بیتکوین (BTC) با قیمت 30,000 USD ثبت کنید، شخص دیگری در صرافی باید توافق کند که بیت کوین (BTC) را به همان قیمت 30,000 USD بفروشد. ثبت یک سفارش به معنای این نیست که حتماً شخص دیگری سفارش شما را بپذیرد. اگر شخص دیگری در صرافی سفارشی بهتر از سفارشی که شما ثبت کردهاید ثبت کند، آن سفارش ابتدا پذیرفته میشود.
مثال قبلی را در نظر بگیرید؛ اگر شخص دیگری یک سفارش محدود برای خرید بیتکوین (BTC) با قیمت 30,001 USD ثبت کند، که بیشتر از قیمت سفارش شما یعنی 30,000 USD است، آنگاه آن سفارش اول از همه پذیرفته میشود. چرا یک فروشنده باید قیمت شما را بپذیرد وقتی میتواند قیمت بالاتری را دریافت کند؟
الزام به پذیرش بهترین قیمت پیشنهاد یا درخواست موجود توسط صرافی ارز دیجیتال اعمال میشود تا مشتریان تصادفاً قیمتی بدتر از بهترین قیمت موجود را نپذیرند.
چگونه از دفتر سفارش استفاده کنیم؟
وقتی شما سفارشی را در صرافی ثبت میکنید، دو گزینه دارید.
- میتوانید یک سفارش محدود ثبت کنید که در دفتر سفارش «بنشیند» و منتظر باشد تا شخص دیگری آن را بپذیرد.
- میتوانید فوراً سفارش محدود شخص دیگری را که در حال حاضر در دفتر سفارش “نشسته” است بپذیرید.

در بالا، یک مثال از ظاهر دفتر سفارش آمده است: درخواستها به رنگ قرمز و پیشنهادات به رنگ سبز نشان داده میشوند. برای هر سطح قیمتی، یک «اندازۀ بازار» یا «مقدار تجمعی» خواهید دید. این مقدار ارز دیجیتالی است که افراد مایل به خرید یا فروش در آن قیمت خاص هستند. میتوانید دفتر سفارش را به عنوان نماینده عرضه و تقاضا در نظر بگیرید. درخواستها افرادی هستند که بیتکوینهای خود را برای فروش در صرافی عرضه میکنند و عرضهای برای برآورده کردن تقاضای خریداران فراهم میکنند. این دفتر سفارش، سفارشهای خرید و فروش موجود برای جفت معاملاتی BTC/USD را نشان میدهد.
سمت خرید (به رنگ سبز) نمایندۀ تمامی سفارشهای خرید باز (پیشنهادات) زیر آخرین قیمت معامله شده است. سمت فروش (به رنگ قرمز) نمایندۀ تمامی سفارشهای فروش باز (درخواستها) بالای آخرین قیمت معامله شده است. اگر دقیق نگاه کنید، نزدیک به وسط، میتوانید «بهترین پیشنهاد» و «بهترین درخواست» را ببینید. قیمت بهترین پیشنهاد، که بالاترین قیمتی است که کسی مایل به خرید بیت کوین است، 29968.79 USD است. خریدار(ها) که این سفارش را ثبت کردهاند، میگویند: من در حال پیشنهاد 0.0474 واحد بیتکوین در ازای 29968.79 USD هستم. قیمت بهترین درخواست، که کمترین قیمتی است که کسی مایل به فروش بیت کوین خود است، 29969.62 USD است. فروشنده(ها) که این سفارش را ثبت کردهاند، میگویند: من درخواست میکنم کسی 0.0276 واحد بیتکوینی که من دارم را به قیمت 29969.62 USD بخرد.
شکاف بین بالاترین قیمت خرید (بهترین پیشنهاد) و کمترین قیمت فروش (بهترین درخواست) بهعنوان «اختلاف قیمت» شناخته میشود. اختلاف قیمت تفاوت بین بالاترین سفارش خرید و کمترین سفارش فروش را اندازهگیری میکند. در این مورد، اختلاف قیمت 0.81 USD است.
چگونه ارز بخریم؟
اگر میخواهید BTC/USD بخرید، میتوانید:
- یک سفارش محدود خرید در سمت خرید (متن سبز) ثبت کنید.
- بهترین درخواست در سمت فروش (متن قرمز) را بپذیرید.
از آنجا که بهترین قیمت درخواست در سمت فروش 29969.62 USD است، میتوانید فوراً آن قیمت را با ثبت یک «سفارش بازار» بپذیرید و شما صاحب جدید 0.0276 بیتکوین شوید! در غیر این صورت، باید یک سفارش محدود خرید با تعیین یک «قیمت محدود» که کمتر یا مساوی با 29968.79 USD در سمت خرید باشد ثبت کنید. تمامی این سفارشهای محدود خرید، بهصورت باز باقی میمانند و فقط در دفتر سفارش «مینشینند» تا کسی توافق کند که به قیمت محدود خرید یا «پذیرفتن» بفروشد.
هیچ تضمینی وجود ندارد که شخص دیگری توافق کند به قیمتهای محدود موجود یا همان پیشنهادات بفروشد؛ بنابراین نمیدانید چقدر طول میکشد تا سفارش شما پذیرفته شود.