به جلسۀ دیگری از دوره آموزش ارزهای دیجیتالی خوش آمدید. در این بخش به بررسی دفتر کل توزیع شده خواهیم پرداخت. با دانشکده CollegePips همراه باشید.
[ez-toc]
اولین قدم برای درک نحوه عملکرد بیت کوین، آشنا شدن با مفهوم «دفتر کل توزیع شده» است. در درس قبلی توضیح دادیم که بیتکوین یک سیستم ثبت سوابق جدید است که ساتوشی ناکاموتو برای انتقال پول در اینترنت ایجاد کرده است.
بیتکوین یک سیستم نوین است که پول دیجیتال را برای دستیابی به دو هدف اصلی ایجاد کرده است:
- جلوگیری از مشکل بیش از یکبار خرج کردن
- دستیابی به هدف اول بدون نیاز به یک موسسۀ مالی متمرکز مانند بانک
بیت کوین برای دستیابی به این دو هدف، از رویکردی نوآورانه در نحوۀ ثبت تراکنشها و حفظ دائمی دقت آنها استفاده میکند.
دفتر کل چیست؟
برای درک رویکرد بیتکوین، بیایید ببینیم تراکنشهای دیجیتال با یک بانک سنتی چگونه کار میکنند. برای جلوگیری از مشکل بیش از یکبار خرج کردن، به یک دفتر کل نیاز است. دفتر کل، موجودی حسابها را ثبت میکند. پیش از بیتکوین، این دفتر کل همیشه توسط یک مؤسسه مالی متمرکز مانند بانک نگهداری میشد.
کمی عمیقتر بیایید بررسی کنیم که اصلاً چرا به بانک نیاز داریم. برای توضیح جالب این موضوع، میتوانیم مثالی از تلاش برای انجام تراکنش دیجیتال بدون بانک بزنیم و ببینیم چه آشفته بازاری ممکن است به وجود بیاید. اگر مثالهای دروس گذشته را به یاد داشته باشید؛ بجای اینکه به بانک اعتماد کنیم، چه میشود اگر فروشنده و خریدار هر کدام یک کپی از دفتر کل را روی کامپیوتر خود نگه دارند؟
این دفتر کل صرفاً یک فایل متنی است که روی هارد درایو کامپیوتر آنها ذخیره شده است. وقتی خریدار برای خرید کیکهای فروشنده پول پرداخت میکند، هر دوی آنها دفتر کل دیجیتال (فایل متنی) خود را بهروز می کنند. البته، اگر فروشنده و خریدار به هم اعتماد داشته باشند و قول دهند که دفاتر کل خود را دقیق نگه دارند، این روش ممکن است کار کند.
اما اگر فروشنده و خریدار به هم اعتماد نکنند چه میشود؟
اگر فروشنده فرد قابل اعتمادی نباشد و دفتر کل خود را ویرایش کند تا نشان دهد هیچ پولی از خریدار دریافت نکرده و سعی کند یک دلار دیگر درخواست کند چه میشود؟
تصور کنید فروشنده، خریدار را به پرداخت نکردن پول متهم کند و با گرفتن اسکرینشات از دفتر کل خود و فرستادن آن برای پلیس، به اصطلاح مدرک رو کند. خریدار این اتهام را رد کرده و ادعا میکند که فروشنده دروغ میگوید و با ارسال اسکرینشات از دفتر کل خود که بهطور واضح نشان میدهد یک دلار به فروشنده منتقل شده است، مدرک ارائه میکند.
![]()
دفتر کل چه کسی قابل اطمینان است؟
این یک بحث بیپایان خواهد بود. آنها هرگز در مورد اینکه چه کسی حقیقت را میگوید به توافق نخواهند رسید. به همین دلیل، شما به یک واسط یا شخص ثالث معتبر نیاز پیدا میکنید. بانک، نگهداری سوابق تراکنشها را برعهده میگیرد تا همۀ طرفین بتوانند بر سر اینکه واقعاً چه کسی مالک چه چیزی است به توافق برسند.
اما، ما قصد نداریم تا به یک بانک تکیه کنیم. ما به یک راه حل متفاوت نیاز داریم.
راه حل چیست؟
- اگر آنها دفتر کل را با دوست دیگری به اشتراک بگذارند چه می شود؟
میخواهیم در مثال فروشنده و خریدار، به جای دو نفر، یک نفر دیگر را به این شبکه اضافه کنیم، شخص ثالث. هنگامی که خریدار به فروشنده پول پرداخت میکند، دفتر کل همه بهطور همزمان بهروز میشود. در این سناریو، اگر فروشنده با نشان دادن دفتر کل خود با موجودی صفر دلاری سعی کند خریدار را به عدم پرداخت متهم کند، این رقم با دفاتر کل خریدار و شخص ثالث مغایرت خواهد داشت.
فروشنده برای اثبات درستی حرفش با مشکل بیشتری مواجه خواهد شد، چون خریدار میتواند از شخص ثالث بخواهد تا اسکرینشات دفتر کل خود را با هر دوی آنها به اشتراک بگذارد. دو تا از دفتر کلها، از سه دفتر کل، نشان میدهند که فروشنده یک دلار موجودی دارد. دفتر کل آنها، با دفتر کل فروشنده، همخوانی ندارد!
خریدار و شخص ثالث با دیدن اینکه اکثر دفاتر کل، موجودی یک دلاری برای فروشنده را نشان میدهند، به اجماع میرسند و توافق میکنند که دفاتر کل آنها درست است و دفتر کل فروشنده اشتباه دارد. احساس شکست باعث اعتراف فروشنده خواهد شد. سرانجام او اقرار میکند که دفتر کل خود را دستکاری کرده است.
حالا همه بر این اتفاق نظر دارند که خریدار واقعاً مالکیت یک دلار خود را به فروشنده منتقل کرده است، که به این معنی است که فروشنده واقعاً یک دلار موجودی دارد. به امید اینکه خریدار و شخص ثالث همچنان در آینده از او کاپ کیک بخرند و اعتمادشان را جلب کند، او دفتر کل خود را پاک می کند و از آنها می خواهد نسخهای از دفتر آنها را به او بدهند تا هر سه دفتر با هم همگام شوند. این یک مثال از یک دفتر کل توزیع شده بود.
دفتر کل نه تنها توسط یک نفر، بلکه به صورت توزیع شده در میان چندین نفر در مکانهای مختلف نگهداری میشود. از لحاظ فنی، چون دفتر کل روی یک کامپیوتر ذخیره میشود، در واقع بر روی چندین کامپیوتر که متعلق به افراد مختلف هستند میتواند توزیع شود.
و اما دفتر کل توزیع شده چیست؟
یک دفتر کل توزیع شده، به این دلیل کار میکند که همه یک نسخه از دفتر کل یکسان را در اختیار دارند. هر چه افراد معتمد بیشتری دفتر کل را در اختیار داشته باشند، امنیت آن افزایش می یابد. یک دفتر کل توزیع شده، به جای یک مکان مرکزی واحد، در چندین مکان تکثیر و ذخیره میشود.
با یک دفتر کل توزیع شده، دیگر نیازی به بانک برای نگهداری سوابق نیست. در عوض، همه (بهصورت جمعی) بانک هستند! این رویکردی است که بیتکوین از آن استفاده میکند.
ایدۀ اصلی بیتکوین، ایجاد یک دفتر کل توزیع شده واحد برای تراکنشها بود که برای همه قابل دسترسی باشد. در این سیستم، هر کسی در جهان میتواند موجودی حسابها را مشاهده کند و در هر زمانی تراکنش ثبت کند، با این حال، این دفتر کل توسط هیچ فرد، شرکت یا دولتی کنترل نمیشود.