«مدل ترکیبی» مورداستفاده در کارگزاریهای فارکس برای مدیریت ریسک
در درس پیشین، در مورد این موضوع صحبت کردیم که چرا کارگزاریهای فارکس در انجام معاملات خود، حتی با وجود ریسک زیاد، بیشتر مجذوب روش B-Book میشوند تا اینکه روش A-Book را اجرا کنند زیرا چنانچه کارگزاری متوجه نشود که روش B-Book مدیریت ریسک ضعیفی دارد، میتواند سرمایه خود را به فنا دهد.
اما اگر کارگزاریها بتوانند به بهترین نحو از هر دو مدل استفاده کنند، چه میشود؟
تاکنون، متوجه شدیم که وقتی کارگزاری سفارش شما را اجرا میکند، میتواند سفارش را به یکی از روشهای زیر اجرا کند:
- اجرای سفارش قبل از ریسک پوشانی (روش A-Book)
- اجرای سفارش بدون پوشش ریسک (روش B-Book)
- اجرای سفارش ابتدا با روش درونی سازی ریسک و سپس انتخاب یکی از دو روش فوق
- اجرای سفارش پس از ریسک پوشانی معامله (روش S.TP)
البته کارگزاری فارکس صرفاً به یک نوع پوشش ریسک محدود نمیشود.کارگزاری متناسب با سفارش یا مشتری میتواند یکی از چهار روش فوق را انتخاب کند. اینکه چگونه یک کارگزاری تعیین میکند کدام معاملهگر را برای کدام مدل انتخاب کند به عوامل مختلفی مانند حجم معامله و نمایه و سابقه سودآوری مشتری بستگی دارد.
کارگزاری میتواند روندهای قیمتی مستقل و مدلهای ریسک پوشانی را برای معاملهگران شبکههای اجتماعی معاملهگران خبرهای اقتصادی معاملهگران رابطهای برنامهسازی کاربردی (API) یا معاملهگران مبتنی بر صفحهنمایش رایانه ایجاد کند.بیشتر کارگزاریها حداقل یکی از روشهای A-Book و B-Book را اجرا میکنند و انتخاب میکنند که ریسک کدام معاملات را درونی سازی کنند و در مقابل ریسک کدام معامله را با یک تأمینکننده نقدینگی پوشش دهند.
این مدل به «مدل ترکیبی » معروف است.

درحالیکه کارگزاری فارکس شما همواره طرف مقابل معاملات شما است، رویکرد ترکیبی مدلی است که کارگزاری بهواسطه آن میتواند تصمیم بگیرد ریسک معاملات را درونی سازی کند یا ریسک معاملات را در خارج از کارگزاری و با یک تأمینکننده نقدینگی خنثیسازی و بیاثر کند.
رویکرد ترکیبی به کارگزاری امکان میدهد:
- ریسک سفارشها را با سفارشهای مشتریان دیگر خنثی کند.
- ریسک سفارشها را با طرف معامله خارجی (تأمینکننده نقدینگی) پوشش دهد.
- ریسک معاملات را پوشش ندهد و ریسک بازار را بهصورت کامل بپذیرد.
منظور از ریسک بازار، ریسک زیان در پوزیشنی است که در اثر تحرکات نامطلوب قیمت ایجاد میشود. میتوانید در خصوص تهدیدهای ریسک بازار در این درس اطلاعات بیشتری کسب کنید.
در ادامه، دو مثال از نحوه عملکرد کارگزاری هنگام اتخاذ رویکرد ترکیبی آورده شده است:
- کارگزاری میتواند مشتریان خود را تقسیم کند و ریسک معاملات برخی از مشتریان را با یک تأمینکننده نقدینگی (با اجرای روش A-Book یا STP) پوشش دهد و مابقی معاملات را (با اجرای روش B-Book) انحصاری کند.
- کارگزاری میتواند تصمیم بگیرد که ریسک تمام معاملات دارای حجم معین یا بزرگتر را با یک تأمینکننده نقدینگی پوشش دهد و مابقی را (با اجرای روش B-Book) انحصاری کند.
نمایهسازی (دستهبندی) معاملات مشتریان
در مدل ترکیبی، کارگزاری فارکس باید تصمیم بگیرد که کدام مشتریان برای روش A-book مناسب هستند و کدام با روش B-book مطابقت دارند؛ و چرا؟کارگزاری پس از تنظیم این قوانین و ضوابط، یک «سیستم پیگیری سفارش» یا «موتور اجرای سفارش راهاندازی خواهد کرد که هدف آن مدیریت سفارشها با اجرای خودکار سفارشها با روش A-Book یا B-Book است.
کارگزاری بهاحتمالزیاد معاملات معاملهگران غیرسودآور و زیان ده را برای خود نگه میدارد و ریسک معاملات معاملهگران سودساز را پوشش میدهد.این بدان معناست که سفارشهای معاملهگران موفق با روش A-Book اجرا میشوند، درحالیکه سفارشهای معاملهگران کوچک غیرسودآور به روش B-Book اجرا میشوند زیرا در این روش کارگزاری ریسک بازار را به انحصار خودش درمیآورد.
برای شناسایی موفقیتآمیز معاملهگران سودساز و زیان ده، کارگزاریهای فارکس نرمافزاری دارند که نحوه معاملات مشتریان را تجزیهوتحلیل میکند.

کارگزاریها به کمک این نرمافزارها میتوانند معاملهگران را بر اساس میزان سپرده، ارزش اسمی هر معامله، اهرم مورداستفاده، میزان ریسک پذیرفته شده در هر معامله، استفاده یا عدم استفاده از دستور حد ضرر محافظ و ویژگیهای دیگر نمایهسازی یا دستهبندی کنند.
بهعنوانمثال، به نظر میرسد که الگوی رفتاری مشترکی میان معاملهگران متضرر و غیرسودآور وجود داشته باشد. این رفتارها عبارتند از:
- مبلغ ناچیزی پول نقد (معمولاً کمتر از 1000 دلار) را به حساب معاملاتی خود نزد کارگزاری واریز میکنند که موجودی اولیه حسابشان به شمار میآید.
- در هر معامله 10 درصد یا درصد بیشتری از موجودی حساب کوچک خود را در معرض ریسک قرار میدهند.
- از دستور حد ضرر استفاده نمیکنند.
- بهتدریج به معاملات زیان ده خود میافزایند.
- معمولاً از اهرم بالا در حسابهای کوچک خود استفاده میکنند که باعث میشود اغلب مستعد دریافت هشدارهای مارجین کال (کسری موجودی) و استاپ اوت (بستن اجباری معاملات زیان ده) شوند.
با استفاده از الگوریتمهای رایانهای، کارگزاریها قادر به تجزیهوتحلیل الگوهای معاملاتی برای نمایهسازی یا دستهبندی معاملات مشتریان هستند.کارگزاریها میتوانند برای هر مشتری، «کارگزار» متفاوتی باشند.به همین دلیل ممکن است یک کارگزاری برای برخی از مشتریان روش B-Book اجرا کند و برای برخی دیگر روش A-Book اجرا کند. دلایل نمایهسازی یا دستهبندی معاملات مشتریان ساده و واضح است.

مشتریانی که سفارششان به شیوه A-Book اجرا میشود، موفقتر هستند و معمولاً در اندازههای لات بزرگتری معامله میکنند؛ بنابراین، کارگزاری با خنثیسازی کامل ریسک این سفارشها با طرف مقابل خارجی (تأمینکننده نقدینگی)، ریسک بازار را از بین میبرد و درعینحال کارمزد (اندکی) از محل اسپرد دریافت میکند.
از سوی دیگر، مشتریانی که سفارششان به شیوه B-Book اجرا میشود، عموماً حجم سفارشهای آنها اندک است و عمدتاً در معاملات متضرر میشوند؛ بنابراین، کارگزاری میتواند ریسک بازار را انباشته کند زیرا میزان ریسک کم بوده و حجم معامله نیز کوچک است.این قابلیت به کارگزاری امکان میدهد تا از معاملات زیان ده مشتریان B-Book خود سود ببرد و همچنین از افزودن درصد سود به قیمت معامله[1] مشتریان A-Book خود سود کسب کند.
نحوه مدیریت ریسک در کارگزاریهای بزرگ فارکس
ازآنجاکه تعداد مشتریان کارگزاریهای بزرگتر فارکس بیشتر است و معاملات را در هر دو جهت (یعنی پوزیشنهای خرید و فروش) باز میکنند، میتوانند بخش زیادی از ریسک جریان سفارشهای خود را در داخل کارگزاری خنثی (یا درونی سازی) کنند که به آنها امکان میدهد ریسک بازار خود را به حداقل برسانند، بدون اینکه ملزم به ریسک پوشانی معاملات با طرف مقابل خارجی باشند.
درصورتیکه کارگزاری نتواند ریسک همه پوزیشنها را پوشش دهد، ریسک مازاد بازار را در خارج از کارگزاری پوشش میدهد.پایگاه بزرگ مشتریان به بیشتر کارگزاریهای بزرگ فارکس امکان میدهد تا ریسک بیشتر معاملات مشتریان خود را با یکدیگر خنثی کنند.تعداد زیاد مشتریان به کارگزاری امکان میدهد تا از کارمزد معاملات مشتریان (از محل اسپرد) درآمد کسب کند، به این معنی که این حجم معاملات مشتری است که باعث درآمدزایی کارگزاری میشود و ضرر مشتریان تأثیری بر کسب سود کارگزاری ندارد.
چنانچه کارگزاریهای کوچکتر نتوانند ریسک معاملات خود را با یکی دیگر از مشتریان خود پوشش دهند، معاملات را تا سقف (حد) ریسک بازار به روش «B-Book» اجرا میکنند و ریسک معاملات بالاتر از این سقف را در خارج از کارگزاری با طرف سوم پوشش میدهند.
استفاده از روش B-Book همراه با ریسک پوشانی خارجی فراتر از یک سقف ریسک معین، اجرای بهتر سفارشها را امکانپذیر میسازد (زیرا به کارگزاری اجازه میدهد تا معامله شما را بلافاصله انجام دهد)، درحالیکه دیرکردو هزینههای انجام سفارشها را به حداقل میرساند (زیرا کارگزاری ملزم نیست هر معامله را به روش A-Book یا STP اجرا کند که به معنای این است که کارگزاری هر دفعه ملزم به پرداخت هزینه اسپرد به تأمینکننده نقدینگی است).
بیشتر کارگزاریهای فارکس از یک رویکرد ترکیبی برای مدیریت ریسک خود استفاده میکنند
ما هیچ اشکالی نمیبینیم که یک کارگزاری از هر دو روش A-Book و B-Book برای اجرای سفارشها استفاده کند. واقعیت این است که اکثر کارگزاریها از رویکرد ترکیبی استفاده میکنند.سود کسبشده از معاملاتی که به روش B-Book اجرا شدهاند، به کارگزاریهایی که از رویکرد ترکیبی استفاده میکنند امکان میدهد تا به همه مشتریان خود اسپردهای بسیار رقابتی ارائه دهند.
ایراد اصلی این رویکرد این است که اگر کارگزاری ریسک روش B-Book را به نحو ناکارآمدی مدیریت کند، کارگزاری ممکن است درنهایت منحل و ورشکسته شود.معاملات خرده معاملهگران تازهوارد بهاحتمالزیاد به روش B-Book انجام میشود که منطقی به نظر میرسد زیرا اکثر معاملهگران تازهکار ضرر میکنند و این به معنای کسب سود آسان برای کارگزاری است.

بهندرت پیش میآید که یک کارگزاری معاملات خرد فارکس خود را اکیداً به روش A-Book اجرا کند زیرا این روش یک مدل کسبوکار سختگیرانه است.روش A-Book، مدل کسبوکاری با مارجین بسیار پایینتر از مدل B-Book است و کارگزاریها را ملزم میکند تا روی مشتریانی تمرکز کنند که بهدفعات فراوان و در حجم زیاد معامله میکنند درحالیکه سعی میکنند هزینهها را تا حد امکان پایین نگهدارند.
اگرچه تعداد زیادی از معاملهگران بیسود میمانند، اما مدل B-Book منبع درآمد بیشتری را در اختیار کارگزاری قرار میدهد.هیچ اشکالی ندارد که کارگزاری معاملات خرد، ترکیبی از روشهای A-Book و B-Book را اجرا کند. مشکل زمانی مطرح میشود که کارگزاری فارکس شروع به دستکاری معاملات به نفع خود میکند.
مهمترین معیار یک کارگزاری معاملات خرد، حداقل در یک حوزه قضایی تحت نظارت قانونی، باید حصول اطمینان از قیمتگذاری منصفانه و بهترین روش اجرای سفارش برای مشتریان خود باشد، صرفنظر از اینکه کارگزاری برای اجرای سفارشهای مشتریان خود مدل A-Book یا B-Book را اتخاذ میکند.صرفنظر از مدل اجرای سفارش کارگزاری، موضوعی که از اهمیت بسزایی برخوردار است این است که معاملهگران خرد قیمتهای شفافی را از بازار واقعی (یا نهادی) فارکس دریافت کنند که بهصورت بلادرنگ و لحظهای قیمتها را ردیابی میکند و بتوانند سفارشهای خود را با این قیمتها (یا قیمتهای بهتر) بدون هیچ دیرکردی انجام دهند.
در درسهای بعدی، درباره قیمتگذاری و کیفیت اجرای سفارشها با جزئیات بیشتری صحبت خواهیم کرد، اما قبل از آن بیایید با یک رویکرد دیگر «مدیریت ریسک» آشنا شویم که کارگزاریهای فارکس استفاده میکنند.