نحوه مدیریت ریسک در کارگزاری‌های فارکس با اجرای سفارش به روش C-Book

صرف‌نظر کارگزاری‌های فارکسی که از روش A-Book یا B-Book برای اجرای سفارش استفاده می‌کنند، ممکن است با اصطلاح «C-Book» نیز برخورد کنید.«C-Book» اصطلاحی برای توصیف «راهبردهای مدیریت ریسک » است که کارگزاری‌های فارکس و ارائه‌دهندگان قراردادهای مابه‌التفاوت (CFD) از آن بهره می‌گیرند و ظاهراً متفاوت از روش A-Book یا B-Book است.

به عقیده ما، C-Book صرفاً یکی از اصطلاحات تخصصی بازاریابی است و رویکرد متفاوتی نیست که کارگزاری‌ها برای مدیریت ریسک از آن استفاده می‌کنند بلکه بیشتر اصطلاح مبهمی برای توصیف تغییرات یا اصلاحات در اجرای مدل‌های A-Book و B-Book است.

همان‌طور که خواهید دید، کارگزاری از «اجرای سفارش به روش C-Book» برای مدیریت ریسک استفاده نمی‌کند، بلکه از این روش برای کسب درآمد بیشتر برای خودش بهره می‌گیرد.این روش‌های اجرای سفارش نیز بحث‌برانگیز هستند و این‌که آیا کارگزاری‌های فارکس باید این روش‌ها را اجرا کنند یا نه جای سؤال دارد. ما قضاوت را به عهده خود شما می‌گذاریم.

ما به سه شکل به «اجرای سفارش به روش C-Book» خواهیم پرداخت:

• ریسک پوشانی (پوشش ریسک) جزئی 
• ریسک پوشانی بیش‌ازحد 
• ریسک پوشانی معکوس 

راهبرد ریسک پوشانی جزئی

رایج‌ترین شکل اجرای سفارش به روش C-Book، پوشش ریسک جزئی سفارش مشتری است.کارگزاری می‌تواند ریسک بازار را به‌طور جزئی پوشش دهد و به‌طور کامل نمی‌تواند ریسک پوشانی کند. این روش، تحرکات نامطلوب قیمت در پوزیشن معاملاتی تحت پوشش ریسک را کاهش می‌دهد، اما از بین نمی‌برد. ریسکی که پوشش داده نشده باقی می‌ماند و به‌منزله ریسک باقیمانده نیز شناخته می‌شود، به کارگزاری این فرصت را می‌دهد که در صورت تحرکات قیمت به نفع خود، سود کسب کند.

این راهبرد مدیریت ریسک را به‌مثابه «روش A-Book با ریسک پوشانی جزئی» و «روش B-Book با ریسک پوشانی جزئی» در نظر بگیرید.به‌بیان‌دیگر، کارگزاری درصد معینی از ریسک خود را با اجرای سفارش به روش A-Book و بقیه را به روش B-Book مدیریت می‌کند.بیایید مثالی را بررسی کنیم که در آن یک کارگزاری 50 درصد از ریسک پوزیشن مشتری را پوشش می‌دهد.

همان‌طور که خواهید دید، کارگزاری از «اجرای سفارش به روش C-Book» برای مدیریت ریسک استفاده نمی‌کند، بلکه از این روش برای کسب درآمد بیشتر برای خودش بهره می‌گیرد.این روش‌های اجرای سفارش نیز بحث‌برانگیز هستند و این‌که آیا کارگزاری‌های فارکس باید این روش‌ها را اجرا کنند یا نه جای سؤال دارد. ما قضاوت را به عهده خود شما می‌گذاریم.

ما به سه شکل به «اجرای سفارش به روش C-Book» خواهیم پرداخت:

• ریسک پوشانی (پوشش ریسک) جزئی
• ریسک پوشانی بیش‌ازحد
• ریسک پوشانی معکوس

السا پوزیشن خرید EUR/USD را به قیمت 1.2001 باز می‌کند.حجم پوزیشن السا 1,000,000 واحد یا 10 لات استاندارد است. این به این معنی است که یک حرکت قیمت 1 پیپی برابر با 100 دلار است. کارگزاری با باز کردن پوزیشن خرید 500,000 واحدی EUR/USD با تأمین‌کننده نقدینگی به قیمت 1.2000، به میزان 50 درصد از ریسک معامله را پوشش می‌دهد. (اگر کارگزاری کل 1,000,000 واحد را خریداری می‌کرد، یعنی سفارش را با روش A-Book اجرا کرده بود، زیرا ریسک پوزیشن به‌طور کامل پوشش داده شده است.) قیمت EUR/USD بالا می‌رود.

السا می‌خواهد حد سود را رعایت کند و سود معامله را ذخیره کند؛ بنابراین، از معامله خود با قیمت 1.2101 خارج می‌شود و درنتیجه سودی معادل 100 پیپ یا 10000 دلار (100 × 100 پیپ) کسب می‌کند.این یعنی کارگزاری زیان 10000 دلاری متحمل شده است.چنانچه کارگزاری معامله السا را به روش B-Book اجرا می‌کرد، باید کل ضرر را متحمل می‌شد.اما خوشبختانه، بخشی از ریسک معامله السا را پوشش داد.

درحالی‌که معامله ریسک پوشانی شده منجر به کسب سود 102 پیپی شد و ازآنجایی‌که حجم پوزیشن 500000 واحد (نیمی از 1,000,000 واحد) بود، سود کارگزاری معادل 5100 دلار بود.این سود حاصل از معامله با تأمین‌کننده نقدینگی به کاهش بخشی از زیان معامله السا کمک کرد، بنابراین زیان خالص 4900 دلار (به‌جای 10,000 دلار کامل) بود.برعکس، چنانچه قیمت EUR/USD کاهش یابد، سود کارگزاری در برابر السا با زیان ناشی از پوشش ریسک (یعنی زیان ناشی از معامله با تأمین‌کننده نقدینگی) کاهش می‌یابد.

در این مثال، السا پوزیشن لانگ یا خرید EUR/USD را به قیمت 1.2001 باز می‌کند.کارگزاری با بازگشایی پوزیشن خرید 500000 واحدی EUR/USD با تأمین‌کننده نقدینگی به قیمت 1.2000، به میزان 50 درصد از ریسک معامله را پوشش می‌دهد.قیمت EUR/USD کاهش می‌یابد.حد ضرر السا فعال می‌شود و از معامله روی قیمت 1.1951 خارج می‌شود و درنتیجه 50 پیپ یا 5000 دلار ضرر می‌کند.این یعنی کارگزاری سود 5000 دلاری کسب کرده است.اگر کارگزاری معامله السا را صرفاً به روش B-Book اجرا کرده بود، تمام سود حاصل از این معامله را کسب می‌کرد.اما از این روش استفاده نکرد و بخشی از ریسک معامله السا را پوشش داد. این معامله تحت پوشش ریسک منجر به تحمیل زیان 48 پیپی شد.

ازآنجاکه حجم پوزیشن 500000 واحد (یعنی نیمی از 1000000 واحد) بود، کارگزاری 2400 دلار متحمل زیان شد.این زیان ناشی از معامله با تأمین‌کننده نقدینگی به کاهش بخشی از سود حاصل از معامله السا کمک کرد، بنابراین، سود خالص کارگزاری 2600 دلار (به‌جای 5000 دلار کامل) بود.

تاکنون، متوجه شده‌اید که چگونه یک کارگزاری می‌تواند ریسک پوزیشن مشتری را به‌طور کامل (یعنی 100٪) پوشش دهد که این رویکرد به روش A-Book موسوم است. همچنین، متوجه شده‌اید که چگونه یک کارگزاری می‌تواند تا حدی (کمتر از 100٪) ریسک پوزیشن مشتری را پوشش دهد که به آن روش C-Book گفته می‌شود.

راهبرد ریسک پوشانی بیش‌ازحد

روش C-Book صرفاً به پوشش ریسک جزئی معامله محدود نمی‌شود.نوع دیگری از C-Book زمانی اجرای می‌شود که کارگزاری می‌تواند ریسک پوشانی بیش‌ازحد معامله را نیز انتخاب کند، به این معنی که کارگزاری می‌تواند بیش از 100 درصد ریسک پوزیشن مشتری را پوشش دهد.به‌عنوان‌مثال، کارگزاری به‌جای معامله تحت پوشش ریسکی که ریسک معامله را به‌طور کامل و 100 درصدی پوشش می‌دهد، می‌تواند ریسک 110 درصد معامله را پوشش دهد.

به‌جای اینکه این راهبرد را نوعی دیگری از روش C-Book در نظر بگیریم، نام دقیق‌تر آن احتمالاً A-Book پلاس (A-Book+) خواهد بود.چرا یک کارگزاری ریسک پوشانی بیش‌ازحد را برمی‌گزیند؟چنانچه کارگزاری فکر کند که معامله مشتری سودآور خواهد بود، می‌تواند با مشتری همراهی کند و سود بیشتری کسب کند.

السا پوزیشن خرید 1,000,000 واحدی EUR/USD را روی قیمت 1.2001 باز می‌کند، به این معنی که کارگزاری اکنون پوزیشن فروش 1,000,000 از EUR/USD را باز می‌کند.

در اینجا، کارگزاری می‌تواند گزینه‌های زیر را انتخاب کند:

1. ریسک معامله را پوشش ندهد (B-Book)
2. ریسک معامله را به‌صورت جزئی پوشش دهد (C-Book)
3. ریسک معامله را به‌صورت کامل و 100 درصدی پوشش دهد (A-Book)
4. بیش از 100 درصد ریسک معامله را پوشش دهد (C-Book)

کارگزاری، السا را به‌عنوان یک معامله‌گر خبره و باتجربه می‌شناسد و گزینه شماره 4 را انتخاب می‌کند و 110 درصد از ریسک معامله با السا را پوشش می‌دهد. کارگزاری پوزیشن خرید 1,100,000 واحدی EUR/USD را با تأمین‌کننده نقدینگی به قیمت 1.2000 باز می‌کند. چنانچه کارگزاری معامله را به روش A-Book اجرا می‌کرد، پوزیشن خرید 1,000,000 واحدی را باز می‌کرد.در عوض، کارگزاری پوزیشن خرید 1,000,000 واحدی به‌علاوه 100,000 واحد اضافی یا معادل 110% حجم پوزیشن السا را باز می‌کند.

پیش‌بینی السا درست از آب درمی‌آید و قیمت EUR/USD بالا می‌رود.

درنتیجه، السا از معامله با 100 پیپ یا 10000 دلار سود خارج می‌شود.

بدیهی است که این بدان معناست که کارگزاری زیان 10000 دلاری متحمل شده است.اما…به سود/زیان کارگزاری نسبت به تأمین‌کننده نقدینگی نیز توجه کنید.ازآنجاکه کارگزاری معامله را بیش‌ازحد ریسک پوشانی کرده و حجم پوزیشن بزرگ‌تری در برابر تأمین‌کننده نقدینگی داشته، سود حاصل از معامله با تأمین‌کننده نقدینگی بیشتر از زیانی است که از معامله السا متحمل شده است.به‌عبارتی‌دیگر، کارگزاری توانست سود خود را به دست آورد.بااین‌حال، این راهبرد «ریسک پوشانی بیش‌ازحد» بدون خطر هم نیست.

بیایید ببینیم وقتی مشتری ضرر می‌کند چه اتفاقی می‌افتد.

در این سناریو، قیمت EUR/USD سقوط می‌کند و السا با زیان 10000 دلاری از معامله خارج می‌شود.بدیهی است که این بدان معناست که کارگزاری 10000 دلار سود به جیب می‌زند.اما…به سود/زیان کارگزاری نسبت به تأمین‌کننده نقدینگی نیز توجه کنید.ازآنجایی‌که کارگزاری معامله را بیش‌ازحد ریسک پوشانی کرد و حجم پوزیشن بزرگ‌تری در برابر تأمین‌کننده نقدینگی داشت، زیان کارگزاری از معامله با تأمین‌کننده نقدینگی بیشتر از سود آن با معامله السا است.در صورتی سود این معامله بیشتر از زیان آن می‌شود که میزان پوشش ریسک کارگزاری از 100 درصد فراتر رود. چنانچه پیش‌بینی مشتری درنهایت اشتباه از آب درآید، کارگزاری خود را در معرض زیان بیشتری قرار می‌دهد.

راهبرد ریسک پوشانی معکوس

نوع دیگری از C-Book زمانی اجرا می‌شود که کارگزاری ریسک معاملات مشتری را به‌طور جزئی یا کاملاً معکوس پوشش می‌دهد.این روش بر این فرض استوار است که مشتری به‌قدری در معامله‌گری بی‌تجربه است که نه‌تنها می‌توان با اجرای معامله به روش B-Book بلکه با افزودن به پوزیشنی که به روش B-Book انجام شده درآمد کسب کرد!

به‌جای اینکه این راهبرد را نوع دیگری از روش C-Book در نظر بگیریم، نام دقیق‌تر آن B-Book پلاس (B-Book+) است.در این روش، کارگزاری حتی سعی نمی‌کند ریسک بازار را پوشش دهد یا انتقال دهد، بلکه تعمداً ریسک بازار بیشتری را متحمل می‌شود!هنگامی‌که کارگزاری تصمیم می‌گیرد تا معامله مشتری را کاملاً با روش ریسک پوشانی معکوس انجام دهد، در اصل، ریسک B-Book خود را افزایش می‌دهد.

السا پوزیشن خرید 1,000,000 واحدی EUR/USD را به قیمت 1.2001 باز می‌کند.ازآنجایی‌که کارگزاری طرف معامله السا است، پوزیشن فروش 1,000,000 واحدی EUR/USD را باز می‌کند.در صورت افزایش قیمت EUR/USD، کارگزاری در معرض ریسک بازار قرار می‌گیرد.چنانچه کارگزاری معامله را همین‌جا متوقف کند، معامله به روش B-Book اجرا شده است.

آیا کارگزاری مایل است معامله را به روش A-Book انجام داده و ریسک آن را به‌طور کامل پوشش دهد؟

پاسخ منفی است.

کارگزاری السا را به‌منزله معامله‌گری غیرسودآور و زیان ده می‌شناسد؛ بنابراین به‌جای ریسک پوشانی کامل یا حتی جزئی معامله با تأمین‌کننده نقدینگی، کارگزاری تصمیم می‌گیرد 50 درصد از معامله را به‌صورت معکوس ریسک پوشانی کند.بنابراین، کارگزاری به‌جای اینکه پوزیشن خرید EUR/USD باز کند، کاری که برای پوشش دادن ریسک بازار خود انجام می‌دهد این است که پوزیشن فروش 500,000 واحدی را با تأمین‌کننده نقدینگی باز می‌کند!

به یاد داشته باشید که در حال حاضر کارگزاری پوزیشن فروش 1,000,000 واحدی هم در مقابل مشتری باز کرده است؛ اما با افزودن پوزیشن فروش 500,000 واحدی با تأمین‌کننده نقدینگی، ریسک معامله را افزایش داد.در این سناریو، حدس و پیش‌بینی کارگزاری درست از آب درآمد و قیمت EUR/USD سقوط کرد.

السا از معامله با زیان خارج شد که به معنای سود کارگزاری است.

اما معامله کارگزاری با تأمین‌کننده نقدینگی نیز منجر به سود شد.

مادامی‌که کارگزاری به‌درستی انتخاب کند که کدام معامله را به نحو معکوس ریسک پوشانی کند، این راهبرد می‌تواند بسیار سودآور باشد.اما چنانچه کارگزاری انتخاب اشتباهی داشته باشد، ریسکی که خود را در معرض آن قرار می‌دهد حتی بیشتر از زمانی است که معاملات را با روش B-Book انجام داده بود و زیان بسیار بیشتری را به دنبال خواهد داشت.

در اینجا، با مثالی نشان می‌دهیم که در آن اوضاع بر وفق مراد کارگزاری نیست.

السا پوزیشن خرید 1,000,000 واحدی را به قیمت 1.2001 باز می‌کند.ازآنجاکه کارگزاری طرف معامله السا است، پوزیشن فروش 1,000,000 واحدی EUR/USD را باز می‌کند.کارگزاری به‌جای اینکه پوزیشن خرید EUR/USD را با تأمین‌کننده نقدینگی باز کند و ریسک بازار خود را پوشش دهد، پوزیشن فروش 500,000 واحدی را با تأمین‌کننده نقدینگی باز می‌کند.

به یاد داشته باشید که در حال حاضر کارگزاری پوزیشن شورت یا فروش 1,000,000 واحدی هم در مقابل مشتری باز کرده است؛ اما با پوزیشن فروش 500,000 واحدی اضافی در برابر تأمین‌کننده نقدینگی، ریسک معامله را افزایش داد.قیمت EUR/USD بالا می‌رود.السا از معامله خود با سود خارج می‌شود که به معنای زیان کارگزاری در معامله با السا است.

چنانچه کارگزاری روش A-Book را انتخاب می‌کرد و یک معامله تحت پوشش ریسک را با یک تأمین‌کننده نقدینگی باز می‌کرد، از معامله با تأمین‌کننده نقدینگی سود می‌برد و می‌توانست زیان معامله با السا را جبران کند. در عوض، معامله کارگزاری با تأمین‌کننده نقدینگی نیز منجر به ضرر شد.