خوش آمدید به جلسۀ دیگری از دوره آموزش ارزهای دیجیتال. احتمالاً در دنیای رمزارزها، کلمۀ نقدینگی به گوشتان خورده است؛ در این جلسه قصد داریم تا به سؤال «نقدینگی چیست؟» بهطور مفصل پاسخ دهیم. با آکادمی کالج پیپس، بزرگترین مرجع تخصصی آموزش و اخبار بازارهای مالی، همراه باشید.
[ez-toc]
نقدینگی چیست؟
نقدینگی، یا بهطور دقیقتر، نقدینگی بازار، به این مسئله اشاره دارد که میتوانید هر چیزی را که قصد خرید یا فروش آن را دارید، با تأثیر محدود (جزئی) بر قیمت، خریداری کنید یا بفروشید. اگر چیزی بهراحتی خرید و فروش شود، بدون اینکه قیمت آن بهطور قابل توجهی بالا یا پایین برود، آن را «نقد» مینامند. عامل «سهولت» بر اساس زمانی که برای اجرای معامله نیاز است، تعیین میشود. چیزی که زمان زیادی از ما میگیرد و نمیتوان آن را بهراحتی، بدون از دست دادن قابل توجه قیمت فروخت یا مبادله کرد، «نقدینگی پایین» دارد. اگر چیزی نقدینگی پایین داشته باشد، آن را «غیرنقد» مینامند.
همۀ صرافیهای ارز دیجیتال به نقدینگی نیاز دارند. بدون نقدینگی، سفارشها بین خریداران و فروشندگان تطابق نمییابند و صرافی رمزارز ورشکسته میشود. میزان نقدینگی موجود در یک صرافی ارز دیجیتال مهم است؛ زیرا هرچه میزان آن بیشتر باشد، تأثیر یک سفارش یا چند سفارش بر قیمت ارز دیجیتال کمتر است. وقتی نقدینگی زیاد است، قیمت ارز دیجیتال، زیاد تحت تأثیر یک سفارش قرار نمیگیرد.
برای مثال، اگر میخواهید مقداری بیتکوین (BTC) بخرید و تعداد زیادی معاملهگر بیت کوین در یک صرافی خاص وجود نداشته باشد، خرید مقدار کمی بیتکوین ممکن است باعث افزایش شدید قیمت شود. هرچه حجم معاملات (سفارشهای خرید و فروش واقعی انجام شده) بیشتر باشد، نقدینگی بالاتر است. نقدینگی بالاتر، قیمت را پایدارتر میکند. قیمت پایدارتر، خرید و فروش را با قیمت دلخواه شما آسانتر میکند.
چرا نقدینگی مهم است؟
اگر قیمت ارزهای دیجیتال مانند بیت کوین را در صرافیهای مختلف مقایسه کنید، متوجه خواهید شد که قیمتها یکسان نیستند و حتی ممکن است بهشدت متفاوت باشند. این به دلیل آن است که هر صرافی ارز دیجیتال جمعیت خریداران و فروشندگان خاص خود را دارد. اندازۀ این جمعیت میزان نقدینگی موجود را تعیین میکند.
• اگر جمعیت زیاد باشد، این معمولاً بهمعنای وجود تعداد زیادی خریدار و فروشنده است و نقدینگی بالا است.
• اگر جمعیت کم باشد، این معمولاً بهمعنای وجود تعداد کمی خریدار و فروشنده است و نقدینگی پایین است.
برای تصور صرافی رمزارز، آنها را بهعنوان جزایر مجزا در نظر بگیرید. هر جزیره جمعیت خاص خود از خریداران و فروشندگان را دارد. هیچ قیمت جهانی رسمی برای ارز دیجیتال وجود ندارد. قیمت بهطور خالص بر اساس صرافی که در آن هستید و آنچه این جمعیت خاص از معاملهگران حاضرند بپردازند، تعیین میشود.
برای مثال، اگر دو صرافی وجود داشته باشند و هر دو خرید و فروش BTC/USD را ارائه دهند، قیمت BTC/USD ممکن است در یک صرافی 29000 دلار و در دیگری 29100 دلار باشد. دو جزیرۀ مختلف، دو قیمت مختلف برای BTC/USD. تفاوت قیمت بهمیزان نقدینگی موجود در هر جزیره (صرافی ارز دیجیتال) برمیگردد. سطح نقدینگی در یک صرافی بر سرعت اجرای معاملات تأثیر میگذارد. اگر سطح نقدینگی بالا باشد، معاملات باید بهسرعت و بهراحتی انجام شوند.

حجم چیست؟
حجم (یا حجم معاملات)، به تعداد سفارشهای (معاملات) انجام شده در یک صرافی ارز دیجیتال در یک بازۀ زمانی معین اشاره دارد. نقدینگی معمولاً با حجم معاملات مرتبط است؛ زیرا هرچه واحدهای بیشتری از یک رمزارز برای معامله (خرید یا فروش) در یک صرافی موجود باشد، گفته میشود که آن ارز دیجیتال نقدینگی بیشتری دارد.
در یک صرافی کریپتو، هر ارز دیجیتال دفتر سفارش و حجم معاملات خاص خود را دارد. حجمی که مشاهده میکنید نشاندهندۀ نقدینگی آن صرافی برای آن ارز دیجیتال خاص است. کتاب سفارش شامل فهرستی از سفارشهای در انتظار برای خرید یا فروش در سطوح قیمتی مختلف است. حجم معاملات بالاتر به کاربران اجازه میدهد تا ارز دیجیتال مورد نظر خود را بهراحتی بخرند یا بفروشند؛ زیرا نقدینگی موجود است.
برای مثال، یکی از بزرگترین مزایای معامله در صرافیهای ارز دیجیتال با حجم معاملات بزرگ این است که آنها سفارشات کافی برای تطبیق خریداران و فروشندگان بدون هیچ مشکلی دریافت میکنند. همچنین، هرچه حجم معاملات یک صرافی ارز دیجیتال بالاتر باشد، بیشتر مورد اعتماد افراد واقع میشوند. (در غیر این صورت، چرا باید به کار خود ادامه دهند؟)
برای جذب مشتریان بیشتر، برخی از صرافیهای کریپتو، متهم به افزایش مصنوعی حجم معاملات بهمنظور ظاهر شدن بهعنوان صرافیای که بیشترین نقدینگی را دارد (بیشتر از واقعیت) میشوند. این از طریق «معاملات شستشو» انجام میشود، که عمل غیرقانونی جعل معاملات است که در آن شما نیز بهعنوان طرف معامله عمل میکنید. اساساً، صرافی یک سفارش خرید قرار میدهد و به خودش میفروشد! این مسئله، حجم معاملات جعلی ایجاد میکند و باعث نقدینگی بالای کاذب میشود.
تفاوت بین نقدینگی و حجم چیست؟
بسیار مهم است که تفاوت بین «نقدینگی» و «حجم» را بدانید؛ زیرا هر دو اصطلاح بهطور گسترده در معاملات کریپتو استفاده میشوند. در حالی که نقدینگی و حجم به هم مرتبط هستند، اما در واقع این دو اصطلاح از هم متمایز هستند.
اصطلاح «حجم» در معاملات به مجموع تعداد یا تعداد واحدهای ارز دیجیتال که در یک بازۀ زمانی معین معامله شدهاند، اشاره دارد. اصطلاح «نقدینگی» به سطح سرعت یا سهولتی که با آن یک رمزارز میتواند در ازای قیمت بازار خود خریداری یا فروخته شود، اشاره دارد. حجم میتواند بهعنوان شاخصی برای نقدینگی استفاده شود. نقدینگی معمولاً با حجم معاملات مرتبط است؛ زیرا هرچه حجم معاملات بالاتر باشد، گفته میشود که آن ارز دیجیتال نقدینگی بیشتری دارد.
صرافیهای رمزارز، با حجم معاملات بالاتر نشاندهندۀ تعداد بیشتری از خریداران و فروشندگان در پلتفرم معاملاتی خود هستند. ارزهای دیجیتال در مقادیر بیشتر و با فرکانس بیشتری نسبت به صرافیهای با حجم معاملات پایینتر معامله میشوند.
نقدینگی چگونه تعیین میشود؟
برای تعیین اینکه آیا یک صرافی نقدینگی بالایی دارد یا پایین، بهویژه به تفاوت قیمت دقت کنید. تفاوت قیمت کوچک یا «تنگ» نشاندهندۀ نقدینگی خوب است. همانطور که در درس «تفاوت قیمت پیشنهادی و درخواست قیمت چیست؟» ذکر شده، تفاوت قیمت، تفاوت بین بهترین پیشنهاد (بالاترین سفارش خرید) و بهترین درخواست (پایینترین سفارش فروش) است. بهطور کلی، هرچه نقدینگی بیشتر باشد، تفاوت قیمت کوچکتر یا «تنگتر» است.
چرا؟
به پایان جلسه رسیدیم، امیدواریم که بهخوبی با مفهوم نقدینگی آشنا شده باشید.