خوش آمدید به جلسه دیگری از دوره آموزش ارزهای دیجیتال. در جلسه دوم این دوره، قصد داریم، مهمترین اصول تجارت کریپتو را که باید بهعنوان یک معاملهگر کریپتو بهخاطر بسپارید، به شما عزیزان، بهطور تخصصی آموزش دهیم. با آکادمی کالج پیپس، بزرگترین مرجع تخصصی آموزش بازارهای مالی، همراه باشید.
اگر تازه وارد تجارت کریپتو وارد شدهاید، برای یک شروع درست تجارت، باید برخی از مهمترین اصول تجارت را بیاموزید و آنها را بهخاطر بسپارید. احتمالاً اصول و قوانین زیادی برای تجارت موفق وجود دارد که هر یک دارای جزئیات خاص خود هستند. پس دائماً باید در حال ارتقا دانش خود در حوزه بازارهای مالی، بهخصوص در دنیای رمزارزها باشید.
1. بازاری که در آن تجارت میکنید را بشناسید
باور کنید یا نه، افرادی هستند که پسانداز زندگی خود را بر روی یک کریپتو یا سهام، بدون انجام هیچ تحقیقی قمار میکنند! یعنی بدون هیچ تحقیقی شروع به ترید کردن میکنند، چرا که بهعنوان مثال، تحت تأثیر شبکههای اجتماعی یا افراد نزدیک قرار گرفتهاند. کورکورانه دنبال کردن دیگران، بهمعنای این است که شما هیچ چیزی درباره دارایی مورد نظر نمیدانید، اینکه چگونه کار میکند و یا در شرایط مختلف بازار چگونه عمل میکند. این همچنین به معنای این است که شما هیچ ایدهای درباره چگونگی پردازش اطلاعات جدید درباره آن دارایی ندارید و احتمالاً تصمیمات نادرستی در هنگام بهکارگیری و مدیریت ریسک میگیرید.
به همین دلیل است که اولین قدم مهم برای تجارت یا سرمایهگذاری، این است که باید تحقیق خودتان را انجام دهید. بعضی از شما ممکن است فکر کنید که، «اما خواندن سخت است! وقت زیادی میبرد! من عادت به دیدن ویدیوهای ۱۵ ثانیهای در تیکتاک دارم!» اما این را بدانید که هیچکس مسئول معاملات شما نیست، بهجز خودتان! پس کمتر وقت خود را برای غر زدن و بیشتر وقت خود را برای تحقیق کردن صرف کنید.
در دنیای کریپتو، بهدلیل عدم تنظیمات دولتی و محافظتهای سرمایهگذار در مورد داراییهای دیجیتال در حال حاضر، احتیاط بسیار مهم است. در حالی که بسیاری کریپتو را بهعنوان آینده مالی میبینند، امروزه کریپتو غرب وحشی دیجیتال است! برای کاهش برخی از جنبههای خطرناک (و مشکوک) بازار کریپتو، اطمینان حاصل کنید که هر دارایی دیجیتالی که قصد دارید برای مدت طولانی نگه دارید، تیم مؤسس شناخته شده و معتبری دارد، تاریخچهای از تحقق اهداف توسعه پروژه دارد. اما بهیاد داشته باشید که بررسی این موارد، لزوماً به این معنا نیست که پروژه در برابر حملات یا تغییرات در مقررات محافظت شده است. بهتر است میزان معرضیت خود به هر توکن را به درصد کمی از پرتفوی (Portfolio) خود محدود کنید، ایدهای که بعداً وقتی درباره مدیریت ریسک صحبت میکنیم، بیشتر توضیح خواهیم داد.
2. بازارها پویا هستند و در خلاء معامله نمیشوند
فرض کنید که شما تحقیقات خود را درباره یک پروژه کریپتو انجام دادهاید و اکنون آماده خرید یا فروش کوین یا توکن مورد نظر خود هستید. اطمینان شما آنقدر بالا است که پس از انجام کار، آنقدر هیجان زده هستید که نمیتوانید بخوابید. حتی اگر نیمه شب باشد، میخواهید که هر چه زودتر شروع به معامله کنید. اما کمی آرام باشید، زیرا قبل از ورود به یک معامله، تحقیقات بیشتری از جنبههای دیگری لازم است. یکی از بزرگترین درسهایی که بسیاری از معاملهگران با تجربه میآموزند و به مبتدیان به اندازه کافی تأکید نمیشود، این است که چگونه عوامل خارجی اغلب تأثیر زیادی بر حرکت قیمت دارایی دارند، حتی اگر این عوامل به نظر بیربط باشند و یا هیچ ارتباطی با کریپتو نداشته باشند. به عبارت دیگر، در بسیاری از موقعیتهای آینده، خواهید دید که قیمت کریپتو بیشتر با تمهای بازار گستردهتر حرکت میکند یا تحت تأثیر رویدادهای غیرمنتظرهای قرار میگیرد که خارج از کریپتوی خاصی که دنبال میکنید است. برای مثال، آنچه در بازار سهام اتفاق میافتد میتواند بر حرکت قیمت در بازار کریپتو تأثیر بگذارد. مثال رایج این پدیده رفتار ناشی از احساس ریسک است.
ریسکپذیری در مقابل ریسکگریزی
داراییهای مالی بهطور کلی به یکی از دو دسته اصلی تقسیم میشوند: دارایی «ریسکپذیر» یا دارایی «ریسکگریز». احساس ریسک ممکن است تأثیر زیادی بر قیمت دارایی داشته باشد. داراییهای «ریسکپذیر» داراییهایی هستند که معمولاً خریداران را وقتی احساسات مثبت بازار گسترده است جذب میکنند. کلاسهای دارایی که معمولاً در این دسته قرار میگیرند، سهام، کالاها و کریپتو هستند. در مقابل، داراییهای «ریسکگریز» داراییهایی هستند که تمایل دارند خریداران را وقتی بازار گسترده منفی یا پر از ترس است جذب کنند. کلاسهای دارایی که در این دسته قرار میگیرند، معمولاً اوراق قرضه، طلا و ارزهایی مانند دلار آمریکا یا ین ژاپن هستند.
البته این یک تعریف بسیار عمومی از هر دو دسته است و داراییهایی که در هر یک قرار میگیرند، گاهی ممکن است بسته به تمهای بازار، تغییر کنند. اما بیشتر اوقات، رفتار یک دارایی معمولاً از این پویایی پیروی میکند، مگر اینکه اخبار خود دارایی از عناوین و احساسات روز جاری برجستهتر باشد. یکی از برجستهترین مثالها در تاریخ اخیر رفتار بازار در آغاز پاندمی COVID-19 در سه ماهه اول سال 2020 بود. همانطور که جهان شاهد گسترش غیرقابل کنترل COVID-19 و اقدامات دولتها برای مهار این ویروس بود، معاملهگران شروع به پیشبینی تعطیلی کامل اقتصادی جهانی کردند. بیشتر کلاسهای دارایی عمده در طول یک ماه بهشدت فروخته شدند، آن هم بدون توجه به اصول واقعی!
در مارس 2020، بدون هیچ تیتر خاصی در فضای کریپتو، بیتکوین (BTC) بیش از 60٪ از بالای 10,000 دلار به زیر 4,000 دلار سقوط کرد و اتر (ETH) تقریباً 70٪، از حدود 290 دلار به 90 دلار کاهش یافت. وقتی که مشارکتکنندگان بازار پس از یک سری اقدامات حمایتی که توسط دولتها و بانکهای مرکزی از آوریل 2020 آغاز شد، ریسک بر روی داراییهای ریسکپذیر آغاز شد. نرخهای بهره توسط بانکهای مرکزی در بیشتر کشورها به نزدیکی صفر کاهش یافت و دولتها سیستم را با نقدینگی و تحریک مالی پر کردند. با بازگشاییهای اقتصادی و واکسنهای جدید، خریداران دوباره به داراییهای ریسکپذیر هجوم آوردند، آغاز یکی از بزرگترین رونقهای بازارهای مالی که تاکنون دیده شده، شروع حرکت بیت کوین به 69,000 دلار در سال 2021 بود.
اما آیا هیچ یک از این موارد بر توانایی شبکه بیتکوین برای پردازش امن تراکنشها یا توانایی اتریوم برای اجرای قراردادهای هوشمند تأثیری گذاشت؟
خیر. تقریباً هر محرک احساس ریسک در طول آن ماهها، خارج از اصول کریپتو بود. بنابراین همانطور که میبینید، علاوه بر داشتن دیدگاهی نسبت به دارایی کریپتوی هدف خود، باید دیدگاهی نسبت به جهان نیز داشته باشید و احساس ریسک گسترده را نیز نظارت کنید. خوشبختانه، این نیاز به مدرک پیشرفته در اقتصاد یا بازارهای مالی ندارد.

3. مدیریت ریسک، اساس تجارت موفق
احتمالاً تاکنون باید فهمیده باشید که حتی اگر برای ایجاد یک ایده تجاری با اطمینان بالا کار زیادی انجام دهید، بازار میتواند بهسرعت تغییر کند یا بر خلاف میل شما عمل کند. این ما را به مهمترین مهارت برای معاملهگران میرساند، یعنی: مدیریت ریسک و تجارت. بگذارید واضحتر بگوییم: مهارتهای مدیریت ریسک و تجارت به اندازه، بیشتر از مهارتهای تحلیل بازار، انتخاب تجارت و شرطبندی بر جهت درست اهمیت دارند. مدیریت ریسک فرآیند شناسایی، تحلیل و اقدام برای کاهش عدم قطعیت و ضرر تا حد ممکن است. حفظ سرمایه باید اولین اولویت در بازار موفق باشد.
برای حفظ سرمایه، شما نیاز به مدیریت درست ریسک دارید. بدون مدیریت ریسک، شما بهعنوان یک معاملهگر، موفق نخواهید بود. نکته کلیدیای که باید درک کنید این است که هیچ معامله یا سرمایهگذاری نمیتواند کاملاً بدون ریسک باشد، مگر اینکه بتوانید آینده را واقعاً ببینید! برخی از معاملات وجود خواهند داشت که ضرر خواهند داشت و این بخشی از بازی است. اما اگر تلاش کنید، میتوانید ریسک اولیه خود را بهطور قابل توجهی کاهش دهید، یا حداقل میتوانید ریسک خود را به حدی محدود کنید که بتوانید تصمیمات منطقی بگیرید، اگر بازار به شما، غیرمنتظره ضربه بزند. بیشتر در مورد این موضوع وقتی که به روانشناسی تجارت میپردازیم صحبت خواهیم کرد.
خوشبختانه، اگر مهارتهای مدیریت تجارت قوی (انجام تنظیمات تجاری برای کاهش یا افزایش معرضیت) را توسعه دهید، میتوانید سناریوهای تجاریای ایجاد کنید که نه تنها ریسک شما را به نزدیک صفر محدود میکند، بلکه شرایطی را ایجاد میکند که در آن پاداش بالقوه به مراتب بیشتر از ریسک شماست. به همین دلیل است که بهترین معاملهگران جهان نیازی به سود بردن از هر معامله ندارند تا به مرور زمان ثروت بسازند.
بهترین معاملهگران تمایل دارند تا ضررهای خود را بهسرعت قطع کنند و برخی از سودها را دریافت کنند. در برخی از موارد، ممکن است حتی تعداد بیشتری معامله با ضرر نسبت به معاملات برنده داشته باشند و هنوز هم سود خالص داشته باشند. برای مثال، بیایید بگوییم شما 10 معامله با حداکثر ریسک 100 دلار در هر یک و حداکثر پتانسیل بازگشت 3:1 انجام میدهید. اگر شما 4 معامله با نسبت بازگشت به ریسک (RRR) 3:1 را ببرید و 6 معامله با حداکثر ضرر 100 دلار در هر یک را از دست بدهید (با درصد برد 40٪)، شما هنوز هم با سود خالص 20٪ از تمام معاملات خود (یا یک پرتفوی به ارزش 1200 دلار) بیرون خواهید آمد.
4. روانشناسی بر عملکرد تجاری شما تأثیر خواهد گذاشت
اصل چهارم که باید آن را درک و بهخاطر بسپارید، این است که حالت روانی شما به آزمون گذاشته خواهد شد و توانایی شما برای کنترل احساساتتان تأثیر زیادی بر عملکرد شما بهعنوان یک معاملهگر خواهد داشت. واضح است که وقتی یک عنصر ریسک در کار شما وجود دارد، سطحی از اضطراب یا ترس از دست دادن وجود خواهد داشت که با افزایش ضررها بهطور نمایی میتواند رشد کند. این بهویژه در بازارها نیز صادق است، چیزی که هر تازهکاری حتی با مقدار کمی سرمایه در معرض ریسک آن را میآموزد. ترس میتواند به تصمیمات غیرمنطقی منجر شود، مانند کنار گذاشتن یک ایده تجاری خوب، بدون اینکه به آن زمان بدهید تا توسعه یابد، یا دو برابر کردن ریسک برای تلاش، برای بازگرداندن ضررها.
در این نقطه، شما عملاً قمار میکنید. در طرف دیگر طیف روانی، بودن در وسط یک معامله با پتانسیل پاداش بزرگ یا واقعاً دستیابی به یک پاداش بزرگ ممکن است به اعتماد به نفس بیش از حد منجر شود. مشابه با ترس بیش از حد، اعتماد به نفس بیش از حد پس از یک برد بزرگ میتواند به تغییرات منفی در تحلیل یا فرآیندهای مدیریت ریسک منجر شود. یکی از مثالهای رایج این وضعیت وقتی است که شما یک موقعیت را اهرم میکنید و یا یک برنامه توقف ضرر را نادیده میگیرید. این سناریوها میتوانند منجر به بازگشت مقدار زیادی از سودهای تحققنیافته شما شود، یا بدتر از آن، وقتی که بازار به سرعت تغییر میکند و بهشدت بهضرر شما میشود، یک حساب را به صفر برساند.
بههمین دلیل است که سه اصل اول که قبلاً بیان شد بسیار مهم هستند. اگر بهطور کامل دارایی کریپتو و شرایط کلی بازاری که در آن معامله میکنید را درک کنید، بدانید که بازارها میتوانند در هر زمان شما را شگفتزده کنند و یک برنامه مدیریت ریسک جامع برای سناریوهای مختلف داشته باشید، احتمال اینکه احساساتتان شما را به تصمیمات تجاری بد (و بالقوه فاجعهبار) منجر کنند، بهطور قابل توجهی کاهش مییابد. این یک موضوع بسیار پیچیده میباشد و در چند پاراگراف نمیگنجاید، اما اگر یک چیز برای بهخاطر سپردن قبل از شروع ترید وجود داشته باشد، این است: حتی در بهترین سناریوها که یک استراتژی تجاری عالی و محیط بازار مساعد دارید که به دستاوردهای بزرگ منجر میشود، عدم کنترل احساسات شما به عملکرد بلندمدت شما آسیب خواهد رساند. بنابراین، تکالیف خود را انجام دهید، ریسک خود را در هر معامله محدود کنید و به هیچ ایده تجاری بیش از حد وابسته نباشید. با تجربه و تمرین، احتمالاً خواهید توانست احساسات خود را تحت کنترل نگه دارید.